ريخته است . گناهكارى كه پس از مرگ از كار خود پشيمان مىگردد مانند مجرمى است كه وقتى چشمان او به چوبه دار مىافتد و طناب دار را بر گلوى خود احساس مىكند ناگهان از كردهء خويش پشيمان مىشود . اين پشيمانى ، فضيلت و افتخار و رشد و تكامل براى انسان ندارد . پس چنين توبهاى از ريشه بىارزش و فايده است .
بنابراين خداوند متعال در پاسخ مجرمان كه در جهنّم مىگويند : خدايا ! بدبختى بر ما چيره گشت ما را به دنيا بازگردان ، مىفرمايد :
قَالَ اخْسُواْ فِيهَا وَ لَاتُكَلّمُونِ » « 1 »
[ خدا ] مىگويد : [ اى سگان ! ] در دوزخ گم شويد و با من سخن مگوييد !
به زبان عاميانه يعنى اى مسخره كنندگان ! برويد خفه شويد حالا بيدار شديد و درخواست عفو و گذشت مىكنيد ، اينجا جاى حساب و كتاب است . امور دنيا و سرگرمىها و آرزوها ، انسان را به آن افسونها و ندامتها مىكشاند .
در حديثى پرمغز و تكان دهنده از امام صادق عليه السلام نقل گرديده است كه آيهء :
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فحِشَةً أَوْظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّواْ عَلَى مَا فَعَلُواْ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » « 2 »
و آنان كه چون كار زشتى مرتكب شوند يا بر خود ستم ورزند ، خدا را ياد كنند و براى گناهانشان آمرزش خواهند ؛ و چه كسى جز خدا گناهان را مىآمرزد ؟ و دانسته و آگاهانه بر آنچه مرتكب شدهاند ، پا فشارى نمىكنند .
هامش
( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 108 .
( 2 ) - آل عمران ( 3 ) : 135 .