يعنى گناه روح ، كيفرش فشار بيمارى و تنگدستى است تا روح پاكيزه و پرورش يابد ولى گناهان اجتماعى ، سزايش سلطه ستمگران و فاسدان بر مردم است .
حضرت در همين رابطه ، ذات پروردگار را اهل چنين مقامى دانسته و مىستايد :
اللَّهُمَّ إِنَّكَ بِما أَنْتَ لَهُ أَهْلٌ مِنَ الْعَفْوِ أَوْلَى بِما أَنَا لَهُ أَهْلٌ مِنَ الْعُقُوبَةِ . « 1 »
بارخدايا ! سزاوارى تو به گذشت ؛ بيشتر از سزاوارى من به مجازات است .
عربى باديه نشين به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عرض كرد : اى رسول خدا ! روز قيامت چه كسى به حساب مردم رسيدگى مىكند ؟ فرمود : خداوند عزيز و بلند مرتبه ، باديهنشين گفت : به خداوندگار كعبه سوگند ، كه نجات يافتيم ! حضرت فرمود :
چگونه اى عرب ؟ گفت : زيرا كريم هر گاه قدرت يابد ببخشايد . « 2 » امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام در زمينه اين بزرگ منشى پروردگار مىفرمايد :
فَتَعالى مِنْ قَوِىٍّ ما اكْرَمَهُ ! وَ تَواضَعْتَ مِنْ ضَعيفٍ ما اجْرَاكَ عَلى مَعْصِيَتِهِ ! وَ انْتَ فى كَنَفِ سِتْرِهِ مُقيمٌ وَ فى سَعَةِ فَضْلِهِ مُتَقَلِّبٌ فَلَمْ يَمْنَعْكَ فَضْلَهُ ، وَ لَمْيَهْتِكْ عَنْكَ سِتْرَهُ ، بَلْ لَمْ تَخْلُ مِنْ لُطْفِهِ مَطْرَفَ عَيْنٍ ، فى نِعْمَةٍ يُحْدِثُها لَكَ ، اوْ سَيِّئَةٍ يَسْتُرُها عَلَيْكَ ، اوْ بَلِيَّةٍ يَصْرِفُها عَنْكَ ، فَما ظَنُّكَ بِهِ لَوْ اطَعْتَهُ . « 3 »
بلند مرتبه است خدايى كه با اين قدرتش چه كريم است ! و تو با اين ناتوانى و پستى چه جرأتى بر معصيت او دارى ! در حالى كه در پناه پوشش او مقيمى ، و در فراخناى احسانش مىگردى ، فضلش را از تو بازنداشته و پردهء حرمتت را ندريده است ، بلكه در نعمتى كه براى تو ايجاد مىكند و گناهى كه بر تو مىپوشاند و بلايى كه از تو دور مىنمايد چشم به هم زدنى از لطفش محروم
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 75 / 228 ، باب 23 ، حديث 104 ؛ كشف الغمة : 2 / 206 .
( 2 ) - مجموعة ورّام : 1 / 9 ؛ كنز العمال : 14 / 628 ، حديث 39749 .
( 3 ) - نهج البلاغه : خطبهء 214 .