روا مىدارند ] نعمت خدا را [ كه عطاى اوست و خود اختيار و استقلالى در تأمينش ندارند ] منكرند ؟ !
« در تفسير نمونه آمده كه بعضى مفسّران گفتهاند :
آيهء فوق اشاره به پارهاى از اعمال احمقانه و اسرافكارانه مشركان است كه براى بتان و خدايان دروغين خود ، سهمى از حيوانات و كشت و زراعت خود را نذر مىكردند ؛ در حالى كه اين سنگ و چوبهاى بىارزش كمترين نقشى در زندگىنداشتند ولى حاضر نبودند همان را در اختيار بردگان بيچارهاى بگذارند كه شب و روز به آنها خدمت مىكردند . » « 1 » يكى از دليلهايى كه خداوند روزى بسيار در اختيار مردم قرار نمىدهد بد مصرف كردن است ، يعنى مال اندوزى و حرص و طمع براى گردآورى مال دنيا سبب طغيانگرى و شهوترانى و تجمل گرايى انسانها مىگردد ، در نتيجه قارونها و فرعونها و شاهان ستمگرى پيدا مىشوند كه خون مردم را در شيشه مىكنند .
خداوند براى كنترل بشر بىمعرفت او را در محدودهء معينى قرار مىدهد و مىفرمايد :
وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْاْ فِى الْأَرْضِ وَ لكِن يُنَزّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَآءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ » « 2 »
و اگر خدا روزى را بر بندگانش وسعت دهد ، در زمين سركشى و ستم كنند ، ولى آنچه را بخواهد به اندازه نازل مىكند ؛ يقيناً او به بندگانش آگاه و بيناست .
به تعبير ديگر مردم با حرص هر چه شديدتر به دنبال زرق و برق جهان مادى
هامش
( 1 ) - تفسير نمونه : 11 / 311 ، ذيل آيهء 71 سورهء نحل .
( 2 ) - شورى ( 42 ) : 27 .