لطف حضرت حق
آيات قرآن و روايات و كلمات حضرت سجاد عليه السلام در دعاهاى ديگر پاسخ تمام اين سؤالات را داده است .
« معصيتكارى كه عصيانش بر اثر جهل بوده ، صد در صد توبهاش قبول است .
او به تمام دعاكنندگان به بهترين وجه ترحّم مىفرمايد ، اشك گنهكار را وسيله خاموش كردن آتش جهنّم قرار مىدهد و صورت بر خاك نهادن را در دنيا و آخرت رفعت و شوكت و عظمت و آبرو مىدهد و فقر فقير چه فقر مادى و چه فقر معنوى را به بهترين صورت از خزانهء كرمش تبديل به بى نيازى مىكند .
گريهاى كه براى خدا و در راه خدا باشد ، خاموش كنندهء آتش درون و نابود كنندهء عذاب بيرون است .
با دقّت در وضع روانى مردان الهى ، مىتوان گريههاى آنها را به انواعى تقسيم كرد :
1 - ندامت از گناهان و معاصى .
2 - احساس ابهام دربازگشت نهايى به سوى خدا .
3 - احساس عظمت .
4 - شوق و نشاط .
5 - خوف و خشيت .
ملاك مقدس بودن گريههاى الهى ، بستگى به اوج و اعتلاى روحى دارد ، هر اندازه كه هيجان و رقت قلب ، مولود توجّهات علوى برتر بوده باشد ، گريههاى ناشى از آن توجّهات باعظمتتر و باارزشتر خواهد بود . » « 1 » آرى ، انسانى كه دچار فقر معنوى است و به طور كامل به اين فقر توجه دارد و مىداند جز ذات اقدس حضرت حق ، احدى نمىتواند اين فقر را جبران كند ، به
هامش
( 1 ) - تفسيرمثنوى : 4 / 269 .