تذكر داده و پيروان خويش را به اين نكته متوجه كردهاند كه معرفت نفس مايهء پيروزى و موفقيت انسانها و خودناشناسى موجب سقوط و تباهى آنان است .
امام على عليه السلام مىفرمايد :
هَلَكَ امْرُءٌ لَمْ يَعْرِفْ قَدْرَهُ . « 1 »
انسانى كه اندازهء خود را نشناخت هلاك شد .
و نيز مىفرمايد :
نالَ الْفَوزَ الْاكْبَرَ مَنْ ظَفِرَ بِمَعْرِفَةِ الَّنفْسِ . « 2 »
كسى كه به خودشناسى دست يافته از بزرگترين خير و خوبى برخوردار شده است .
و نيز مىفرمايد :
مَنْ لَمْ يَعْرِفْ نَفْسَهُ بَعُدَ عَنْ سَبيلِ النَّجاةِ وَ خَبَطَ فِى الضَّلالِ وَ الْجَهالاتِ . « 3 »
كسى كه خود را نشناسد از مسير صحيح و نجات بخش دور مىشود و به راه جهل و گمراهى مىگرايد .
آرى ، انديشه خودشناسى به انسان تحرك فكرى مىبخشد ، پردههاى غفلت و بىخبرى را مىدرد ، حس كنجكاوى و تجسس را بيدار مىكند . نيروى خرد را به كار مىاندازد و آدمى را به تعقل و مطالعه وا مىدارد ، كسى كه از پى معرفت نفس مىرود و مىخواهد خويشتن را از جميع جهات مادى و معنوى بشناسد و از آغاز و انجام خود آگاه شود ، طبعاً با سؤالات گوناگونى از اين قبيل مواجه مىشود : من
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 149 .
( 2 ) - غرر الحكم : 232 ، حديث 4641 .
( 3 ) - غرر الحكم : 233 ، حديث 4664 .