برانگيزد ، و آنگاه براى رهايى از آنها چاره جويى كند . و هر گاه آن دو قوه بالطبع به جنبش درآمدند در آرام ساختن آنها به قدرى كه منافى سلامت نباشد بس كند و اين همان اندازهاى است كه عقل و شرع جايز مىشمرند .
و از جمله ، در جستجو و كشف عيبهاى پنهانى خود سعى و كوشش كند و چون به چيزى از آنها آگاه شد در دفع و ازالهء آن جدّاً بكوشد . و چون نفس صفات و افعال خود را دوست دارد بسيار اتفاق مىافتد كه بعضى از عيوب از او پنهان مىماند .
بنابراين هر كسى كه خواستار سلامت و نگهبان آن است بايد از بعضى از دوستان خود بخواهد كه از عيوب او تفحّص كند و به آنچه آگاه شد وى را با خبر سازد . و چون از عيب خود اطلاع يافت بايد از اين آگاهى خشنود شود و به دفع و بر طرف كردن آن بپردازد تا اين كه دوستش به گفتهء او اطمينان پيدا كند و بداند كه گوشزد كردن عيوب وى نزد او از هر چه دوست دارد بهتر است . و بسا كه دشمن در اين زمينه سودمندتر از دوست است ، زيرا دوست غالباً عيب را مىپوشاند و آن را آشكار نمىسازد ، ولى دشمن در آشكار كردن آن اصرار مىورزد ، بلكه بسا تا حدّ بهتان تجاوز مىكند . و چون دشمنان عيوب وى را آشكار ساختند بايد خدا را سپاس گزارد و به دفع آن عيوب مبادرت نمايد .
و در اين مقام سودمند است كه مردم را آيينهء عيوب خويش قرار دهد و چون عيبى در آنان يافت در زشتى آن بينديشد و بداند كه اگر اين عيب از او صادر شود همچنان زشت است و ديگران اين زشتى را در مىيابند ، پس در دفع و ازالهء آن بكوشد . و سزاوار است كه در پايان هر روز و شب از خود حساب بكشد و همهء كارهاى خويش را بررسى كند ، پس اگر كار زشت و ناپسندى از او سر نزده خدا را بر اين برنامهء نيك سپاس گزارد ، و اگر كار بد و نكوهيدهاى از او صادر شده خود را مورد
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 314
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٣١٤