حق را فراموش كند .
اما در مواردى كه امانت در سياق سپردهها و ديون مالى نيامده ، ديگر مسلّم است كه معناى كلّيش مراد بوده ، گر چه به علّت ويژهاى نازل گشته باشد ، چون مناسبات نزول ، مانع جريان حكم آيات به تمام موارد اطلاق آن ، يا نسبت به هر كسى كه در حال نزول آيه حاضر نبوده و بعد آن را شنيده ، نمىباشد .
إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ » « 1 »
خدا قاطعانه به شما فرمان مىدهد كه : امانتها را به صاحبانش بازگردانيد و هنگامى كه ميان مردم داورى مىكنيد ، به عدالت داورى كنيد .
اكثر مفسّران فريقين مىگويند :
مخاطَب اين آيه عموم مردمند و هر امانتى را شامل مىگردد .
نويسندهء تفسير « الجواهر » مىگويد :
آنچه نعمت در اختيار انسان قرار مىگيرد ، امانت است .
لفظ امانت و پيمانى كه در سورهء مؤمنون آمده :
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ » « 2 »
و آنان كه امانتها و پيمانهاى خود را رعايت مىكنند .
شامل تمام گونههاى آن است . همچنين اماناتى كه در سورهء انفال آمده نيز بر اين منوال عموميّت پيدا مىكند .
به طور كلى مىتوان گفت : هر دستورى كه در قرآن آمده ، گر چه گاهى نظر به موارد خاصى بوده ، و لى تمام مردم مخاطب آنند .
هامش
( 1 ) - نساء ( 4 ) : 58 .
( 2 ) - مؤمنون ( 23 ) : 8 .