طبرى » ، « مستدرك حاكم » ، « مسند احمد بن حنبل » ، « استيعاب » ، « اسْد الغابة » و به خصوص در « الغدير » « 1 » ملاحظه كنيد ، آن گاه از علماى مكتب خلفا و مفسّرانى چون فخر رازى و صاحب « المنار » بپرسيد :
معناى عدالت ، وثاقت ، اجتهاد ، رضايت حق ، نجات در قيامت اين است ؟ !
معناى اسلام ، ايمان ، هجرت ، عمل صالح ، اخلاق حسنه ، مسلمانى ، صفا ، وفا ، حقيقت ، مهر ، محبّت اين است ؟ !
و از همه مهمتر معناى صحابى بودن و مصداق آيهء وَالسّابِقُونَ الْأوَّلُونَ اين است ؟ !
سؤال كنيد شما مىخواهيد قرآن و سنّت و اسلام و مسلمانى را با چنين افرادى به دنيا عرضه كنيد و از آنان بخواهيد اسلام را با تمام وجود قبول كنند و آن را بهترين و برترين مكتب بدانند ؟ !
هجرت در راه خدا
از ديگر خصوصيّتهاى صحابهء حقيقى كه در دعاى چهارم اشاره شده ، مفارقت و هجرت از زن و فرزند به خاطر اعلاى كلمهء حق است .
عدّهاى كه جهت نان و نوا و اهداف دنيائى هجرت كردند ، و گروهى از مهاجران كه پس از هجرت با منافقان همدست شدند ، و يا به گردونهء ظلم و ستم و بىايمانى درآمدند چنان كه در سطور گذشته خوانديد ، از رحمت حق ممنوع ، و از رضايت حضرت محبوب دور شدند .
رحمت و رضوان از آنِ صحابهاى است كه در هجرت خود نيّتى جز اظهار كلمهء حق نداشتند و تا خروج از دنيا بر ايمان و مقاومت خويش استوار بودند .
هامش
( 1 ) - الغدير : 11 / 3 - 195 .