تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 153

سرزمين حجاز ، در جريان قرار دهند ، و آنگاه به كاركنان مركز صنعتى مصر دستور داد تا پنج فروند حراقه ( اژدر افكن ) راجهت حركت به سوى حجاز مهيّا سازند . هنگامى كه بزرگان مكّه نامهء افضل را دريافت كردند و قطع روابط تجارى بازرگانان مصر را نسبت به بازارهاى حجاز مشاهده كردند ، اين اتّفاق برايشان ناگوار آمد ومبادرت به اعزام فرستاده اى به نزد افضل كردند ، مسؤولين قاهره از وى استقبال گرمى به عمل نياوردند ، فرستادهء مردم مكّه با مشاهدهء تلاش در زمينهء آماده سازى ناوگان ها وتدارك نيرو براى اعزام به سوى حاكم مكّه ، ملزم شد كه تمام دارايى و اموال بازرگانان را بر گرداند و از آنها در خواست كرد تا باز گرداندن كالاها و دارايى بازرگانان ، دست نگه دارند ، آنان نيز خواسته وى را پذيرفتند . و پس از آن ، فرستادهء مردم مكّه ، به همراهى كليّه كالاها و اموالى كه فرمانرواى مكّه از بازرگانان مصر گرفته بود به قاهره بازگشت . « 1 » مسافرت هاى بازرگانى در درياى مديترانه ، به سمت صقليه ، مغرب و اندلس در ايّام معيّنى صورت مى گرفت و كشتيهاى بازرگانى خواه از طرابلس شام يا دمياط و يا اسكندريه به سوى اين سرزمنيها به صورت كاروان حركت مى كردند و معمولًا يك كشتى جنگى و يا بيشتر ، جهت رويا رويى با اشرار و دزدان دريايى كه متعرّض اين كشتيها مى شدند ، از آنها مراقبت و پاسدارى مى كردند و راهزنان را از يورش به اين كشتيها باز مى داشتند . اين مسافرتها يا ساليانه و يا شش ماهه بود « 2 » بدين معنا كه كشتيها فقط يك بار در سال و يا هر شش ماه يك بار به اين مناطق سفر مى كردند ، بديهى است تنظيم اين مسافرتها ارتباط زيادى به زمان وزيدن بادها و يا به هنگام تشخيص نزول باران داشت ، ابن جبيرمى گويد : « بادهاى شرقى در آنجا ( يعنى در قسمت هاى ساحل جنوب شرقى درياى مديترانه ) جز در فصل بهار و پائيز نمى ورزد ، بنابراين مسافرت هم به جز در اين دو فصل ميسّر نيست و بازرگانان جز دراين دو فصل كالايى را وارد مكّه نمى كنند ، مسافرت بهارى در نيمهء ماه آوريل ( نيمهء فروردين ) انجام مىشود ، در اين ماه باد شرقى وزيدن گرفته و تا آخر ماه مِى ( ارديبهشت ) كم وبيش هر اندازه كه خداى متعال اراده كند ، ادامه خواهد داشت .