رقابت دريايى روم استمرار يافت و عمليات فتح افريقيه ، به سبب نفوذ دريايى روميان در غرب مديترانه عقبنشينهاى تلخى را شاهد بود . از آشكارترين نتايج افزايش قدرت روم در غرب مديترانه وقوع فاجعهء هولناك قتل عقبة بن نافع ( سال 63 ه / 682 م ) و به دنبال آن وقوع فاجعهء « يوم البلاء » ( روز گرفتارى ) و شهادت زهير بن قيس بلوى و بهترين مجاهدان فى سبيل الله بود ( سال 71 ه / 690 م ) .
فرماندهان اسلامى با ايجاد پايگاههاى گوناگون دريايى و كارگاههاى كشتىسازى ( در مصر و تونس ) با اين مبارزهطلبى به مقابله برخاستند . پس از آن ، مسلمانان صاحب سه ناوگان شدند كه از سه پايگاه در شام ، مصر و تونس به حركت درمىآمد . در دورههاى بعد ناوگان اندلس نيز به آنان افزوده گشت . به اين ترتيب موقعيت براى از ميان بردن فرصتهاى حياتى روم فراهم گرديد و هنگام آن فرا رسيد كه نام درياى مديترانه براى مدتى طولانى به درياى شام تبديل گردد . موضوعى كه بعدها به پشتيبانى فتوحات اسلامى و تحقق استقرار در سرزمينهاى اسلامى كمك كرد .
پديدهء پراهميتتر در نتايج جنگ قبرس ، ايجاد تحول در فعاليتهاى دريايى با هماهنگى با فعاليتهاى زمينى بود . ادامهء تصرف جزاير درياى مديترانه ( سيسيل ، كرِت - باليئار ) نشاندهنده هماهنگى فعاليتهاى دريايى با تحركات زمينى است . اين جزاير ، حاشيهء دريايى دفاع از مناطقى بود كه مسلمانان در مغرب اسلامى مىگشودند .
جنگ قبرس و فرياد عبدالله بن قيس كه « بر اثر صبر نوبت ظفر آيد » پايهء همهء تحولات آينده به شمار مىآيد .
4 . قبرس در تاريخ
ارزيابى اهميت نبرد قبرس نه با صرف جنبهء نظامى آن ممكن است و نه بر پايهء مساحت جغرافيايى آن كه از 3600 ميل مربع تجاوز نمىكند .
جزيرهء قبرس سپر دفاعى سرزمينهاى اسلامى در شام و مصر باقى ماند ، به طورى كه پس از آغاز تلاش غرب براى جنگهاى صليبى ، نخستين اقدام پادشاه قسطنطنيه « نقفور » « اعزام