سرانجام در 1695 م سلطان مصطفى دوم به جاى عمويش احمد دوم به تخت نشست و فرماندهى كل مجارستان را خود به عهده گرفت . او از قدرت صدر اعظم كه مدت پنجاه سال زير سلطهء خانوادهء كوپريلى « 1 » بود كاست . او موفق شد تمشوار « 2 » را آزاد سازد . اما امير اوجين « 3 » حاكم سافو موفق شد سپاه عثمانى را در « زنطه » واقع در ساحل رودخانهء « تيس » در 11 سپتامبر سال 1696 م شكست دهد . در اينجا زمام امور را مرد ديگرى از خاندان كوپريلى يعنى « عموجهزاده حسين » به دست گرفت . در همين دوره قيصر پطرس « 4 » نيز جنگ بر ضد عثمانيها را آغاز كرد و در سال 1696 م موفق به گشودن آزوف - آزاق - گرديد . سلطان ميانجيگرى پيشنهادى بريتانيا و هلند را پذيرفت و به دنبال آن در 26 ژوئن 1699 م پيمان صلحى در دركارلوچ به امضا رسيد . طبق اين پيمان باب عالى ناچار شد از ترانسلوانيا تا تمشوار به نفع خاندان هابسبورگ بيرون رود و مجارستان را تقريباً به طور كامل و بخش اعظم اسلوونى « 5 » و كرواسى را نيز تخليه كند . همچنين باب عالى ناگزير شد تا از كامنگ و همهء جاهايى كه در بودوليا فتح كرده بودند و نيز از اوكراين عقبنشينى كند ، در حالى كه ونيزيها از موره و چند جاى ديگر در دلماسيا دست كشيدند . حقيقت اين است كه سلطان پس از آن به ادرنه عقب نشست و اندكى بعد شورشى برپا شد كه وى را ناچار ساخت به نفع برادرش احمد كنار رود .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 234
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص٢٣٤
هامش
( 1 ) . خاندان كوپرلى .
( 2 ) . تمشوار ( ) شهرى واقع در رومانى بر ساحل رودخانهء بى جا .
( 3 ) . امير اوجين - - ( ) از فرماندهان مشهور ارتش امپراتورى - پسر اوجين موريس پادشاه سافوا ( كنت سواسون و اوليپ مانسينى ) تولد يافته در پاريس ( 1663 - 1736 ) از فرماندهان بزرگ جنگ در روزگار خويش . او با تركان عثمانى جنگيد و سپس در جنگ وراثت اسپانيا ( 1700 - 1713 م ) شركت جست . او بر مالبلاكيه پيروز شد و سپس از فرمانده فرانسوى فيلار شكست خورد .
( 4 ) . پطرس يكم :relerreiPامپراتور روسيه از 1682 - 1725 م از متولدان مسكو ( 1672 - 1725 م ) . او براى تحولروسيه كوشيد و ارتش نيرومندى كه سازمان داد وى را در تحقق پيروزى بر ارتش سوئدى در نبرد 1709 م پولتاواavatloPيارى داد . او ناچار شد در سال 1711 م آزوف را به عثمانيها بازگرداند ، اما به موجب پيمان نيستادتtdatsyNدر سال 1721 م برليوونيا ، دايستونيا و فنلاند دست يافت .
( 5 ) . اسلوونىeinvolS : ainevolS، يكى از جمهوريهاى اتحاديهء يوگوسلاوى . مساحت آن 229 / 16 كيلومتر مربع وپايتخت آن لجوبلجاناanaj lbujLاست .