اما جنگ داخلى ايوبيها تا مرگ الاشرف در سال 1237 م و مرگ برادرش الكامل در 8 مارس 1238 م ادامه يافت و نزاعها از سر گرفته شد . به دنبال آن الصالح ايوب پسر الكامل در سال 1240 م ، پس از بركنارسازى برادرش العادل ، حكومت مصر را به دست گرفت و صالح اسماعيل حاكم دمشق گرديد .
بروز منازعه ميان وارثان كامل ، به مسيحيان فرصت داد تا نيروهايشان را بازسازى كنند و براى كسب امتياز از مسلمانان با طرفهاى درگير چانه بزنند . اما اين منازعهها هميشگى و شدت آنها يكسان نبود ؛ و همين امر به جنگجويان خوارزمى امكان داد تا بيتالمقدس را آزاد كنند و در 1244 م فرنگيها را براى هميشه از آنجا بيرون برانند .
پس از حملهء لويى نهم به مصر در سال 1249 م ، صالح ايوب با او به مقابله برخاست . با مرگ وى در 23 نوامبر 1249 م در مبارزه وقفه ايجاد شد كه بلافاصله همسر وى ، شجرة الدر ، با كاردانى آن را از پيش برد . وى ادارهء امور را به خواجه جمالالدين محسن سپرد و فخرالدين را به فرماندهى كل ارتش منصوب كرد . او سندى را با امضاى همسرش جعل كرد كه طبق آن تورانشاه ولى عهد و فخرالدين فرمانده كل سپاه بود . فخرالدين معظم در جريان دفاع از منصوره كشته شد و ركنالدين بايبرس بندقدارى فرماندهى را به دست گرفت .
در 28 فوريه 1250 م تورانشاه به مصر رسيد و يكسره به منصوره رفت . ورود وى به صحنهء نبرد در حقيقت اعلام شدت گرفتن جهاد مسلمانان در مصر بود . درگيريهاى سخت طرفين استمرار يافت و سرانجام در نيمهء نيسان ( آوريل ) محاصرهء صليبيها كامل گرديد . آنان در 30 آوريل دمياط را از صليبها پس گرفته و به شهر وارد شدند . اما بايبرس در دوّم ماه مه به سلطان تورانشاه خيانت كرد و او را كشت ؛ و در پى آن درگيرى ميان ايوبيهاى شام و مماليك مصر بار ديگر بالا گرفت .
در اوايل سال 1253 م ناصر يوسف ، حاكم دمشق ، از خليفهء بغداد خواست تا ميان او و مماليك ميانجىگرى كند . از آنجا كه خليفه معتصم در تلاش بود تا جهان اسلام را بر ضد مغولان متحد سازد ، آيبك فرمانده مماليك مصر را تشويق كرد تا شرايط ناصر يوسف را بپذيرد . در مقابل حكومت آيبك بر مصر نيز مورد تأييد قرار گرفت و او حق يافت كه مناطق شمالى فلسطين تا الجليل و دو سوى شرقى رود اردن را ضميمه قلمرو خود كند . پيمان صلح در آوريل سال 1253 م به امضا رسيد و به دنبال آن پيمان ميان آيبك و فرنگيان پايان پذيرفت .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 158
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص١٥٨