از آنچه گفته شد به نقش دين در بارورى و بازپرورى اخلاق و مكارم اخلاقى پى مىبريم ؛ زيرا زندگى به معناى سوم و مكارم اخلاقى متناسب با آن ، تنها در پرتو تعاليم آسمانى و به پشتوانه معتقدات دينى قابل وصول بوده و ضمانت اجرايى پيدا مىكند . براى همين ، پيامبر اسلام ( ص ) فرمود : « انَّما بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَكارِمَ الْاخْلاقِ . » « 2 » من براى تيمم و تكميل مكارم اخلاق ( و محاسن اخلاقى ) برگزيده شدم . توضيح آن كه ارزش‌هاى اصيل اخلاقى ، خاستگاه فطرى دارد و از فطرت خداجويى و كمال‌طلبى انسان سرچشمه مىگيرد ؛ زيرا خداوند متعال اين فطرت پاك و روح متعالى را در كالبد آدميان دميده و هموست كه سرسلسلهء معنويات ، اخلاقيات ، ارزش‌ها و مكارم اخلاقى به شمار مىآيد و بس . از اين رو ، بارورى و شكوفايى مكارم اخلاقى نيز جز در پرتو اعتقاد به خدا و قانون پاداش و كيفر الهى در روز جزا ميسر نخواهد شد . حتى « وجدان اخلاقى » مورد نظر امثال كانت نيز بدون پشتوانه اعتقادات دينى و الهى ، در عمل كارآيى ندارد ؛ زيرا پايبندى به الزامات و احكام اخلاقى كه مستلزم نوعى محروميّت از بسيارى خواسته‌ها ، و ( به ظاهر ) مايهء زحمت است ، بدون اميدوارى به پاداش بزرگ‌تر و سود بيشتر از يك سو و ترس از