درس هشتم : نقش اخلاق در زندگى
مفهوم زندگى و اخلاق
حداقل سه معنا يا مرتبه براى زندگى و اخلاق وجود دارد :
1 - زندگى حيوانى ، ( اخلاق به معناى افعال طبيعى )
زندگى حيوانى ، نوعى زندگى است كه انسان تحت حاكميت بى قيد و شرط و بلامنازع نفس اماره و غرائز عمل كند . برخى به موازات اين زندگى ، اخلاق را تنزل ارزشى داده ، در حد افعال طبيعى ( بايدها و نبايدهاى نفسانى ) متناسب با اين نوع زندگى تعريف كردهاند .
مروج و منادى اين نوع اخلاق ، مادىگرايان و سكولاريستها هستند كه با تأكيد بر اصالت ماده ، لذت زندگى را در لذتهاى محسوس و مادى خلاصه مىكنند و اخلاقيات را هم تحت عنوان « خير محسوس » صرفاً در جهت تأمين خواستههاى « من طبيعى » و حيات مادى به كار مىگيرند .
ولى واقعيت اين است كه نه زندگى آدمى محدود به حيات طبيعى است و نه اخلاق محصور در افعال طبيعى .
2 - زندگى اجتماعى ، ( اخلاق به معناى روابط اجتماعى )
زندگى اجتماعى يكسرى آييننامهها ، مقررات و آداب اجتماعى را مىطلبد تا در پرتو اجراى آنها حقوق انسانها رعايت شود و نسبت به كسى تعدى و ستمى صورت نگيرد و هرج و مرج هم پديد نيايد .