معقول و متعالى بودن زندگى اخلاقى
انسان به حكم عقل و فطرت بايد بهگونهاى عمل كند كه به حيات معقول انسانى برسد و به كرامت نفس و روح متعالى نايل آيد . تنها راه رشد و تعالى و رسيدن به كرامت نفس و بزرگوارى هم پايبندى به اصول اخلاقى و دورى گزيدن از رذائل و صفات پست حيوانى است . چنان كه امام على ( ع ) در سخنان زير به آن تصريح كردند : « الْكَرَمُ حُسْنُ السَّجِيَّةِ وَاجْتِنابُ الدَّنِيَّةِ » « 1 » بزرگوارى و كرامت نفس ، اخلاق پسنديده و دورى از پستىها است . « الْكَريمُ يَرى مَكارِمَ افْعالِهِ دَيْناً عَلَيْهِ يَقْضيهِ . » « 2 » انسان كريم كارهاى كريمانهاش را بدهى خود مىداند كه بايد ادايش كند . بنابراين ، انسانهايى كه خواستار كرامت نفس و تعالى روحى و در نهايت خواستار « حيات معقول و متعالى » هستند ، بايد به معيارهاى اخلاقى و مكارم و فضايل اخلاق پايبند باشند .
احساس مسؤوليت و تعهد بخشى به انسان
پايبندى به اخلاق و ارزشهاى والاى انسانى و الهى ، انسان را متعهد و مسؤول مىگرداند و احساس نوع دوستى ، روحيه ظلمگريزى و استكبار ستيزى را در او تقويت مىكند .
چه اين كه تجربه نشان داده افرادى نسبت به قوانين فردى و اجتماعى احساس مسئوليت بيشتر و بهتر مىكنند و با ميل و رغبت به انجام آن مىپردازند كه به اصول اخلاقى پايبند بوده
هامش
( 1 ) - معجم الفاظ ( فهرست ) ، غررالحكم و دررالكلم ، مصطفى درايتى ، ص 346 .
( 2 ) - شرح غررالحكم و دررالكلم ، آمدى ، ترجمه و تصحيح از ارموى ، ج 2 ، ص 115 ، حديث شماره 2031 ، انتشارات دانشگاه تهران .