انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 127

قيام كرده‌اند ، تشكيل نظام دينى امكان‌پذير شده است . در صدر اسلام نيز پيامبر اسلام ( ص ) پس از گرايش مردم و يافتن پايگاهى مناسب ، اقدام به تشكيل حكومت اسلامى نمود ؛ از جمله اينكه مردم يثرب طى چند مرحله به حضور پيامبر شرفياب شده ، اعلام وفادارى نمودند كه مرحله دوم و سوم به « بيعت عقبه » معروف شد ؛ در نخستين بيعت عقبه ، دوازده تن از يثربيان - ده نفر از طايفهء خزرج و دو تن از قبيلهء اوس - در سال دوازدهم بعثت در كوهپايه‌اى در منا به ديدار پيامبر ( ص ) شتافتند و پس از پذيرش اسلام ، با آن حضرت پيمان بستند كه افزون بر مراعات احكام الهى ، در كارهاى نيك از رسول خدا فرمان‌بردارى كنند . « 1 » آنگاه پيامبر ، مصعب بن عمير را همراه آنان به يثرب گسيل داشت تا معارف اسلام و قرآن را به ايشان بياموزد . « 2 » در سال سيزدهم بعثت ، 75 نفر زن و مرد مسلمان براى انجام مراسم حج از يثرب وارد مكه شدند و پس از انجام مناسك حج ، در نيمه شب دوازدهم ذىحجه در همان كوهپايهء منا با پيامبر ملاقات كردند و آن حضرت پس از تلاوت چند آيه از قرآن به آنان فرمود : من با اين شرط با شما بيعت مىكنم كه همانند زنان و فرزندانتان از من حمايت كنيد . آنان شرايط پيامبر را پذيرفتند و با مشورت ايشان ، دوازده نفر نيز به عنوان « نقيب » برگزيده شدند تا هر يك بر گروهى نظارت كنند . « 3 » پس از انجام چنين بيعتى ، مسلمانان مكه به امر پيامبر راهى مدينه شدند و در مدتى كمتر از سه ماه همهء مسلمانان به جز عدّهء اندكى مكه را به سوى مدينه ترك كردند ، پس از آن ، هجرت پيامبر ( ص ) صورت گرفت كه به تشكيل حكومت اسلامى در مدينه انجاميد .