آلوسى و « فتح القدير » متعلق به محمد بن على بن عبداللَّه شوكانى به چشم مىخورد . از ميان مؤلفان اين تفاسير معتبر شش نفر ايرانى است . چنان كه گذشت ، در اين خدمت گرانبها به اسلام نيز غلبه با ايرانيان است و آنان از همه مسلمانان ديگر بيشتر شور و نشاط و ايمان و اخلاص نشان داده‌اند « 1 » .

از علوم اسلامى ، كه براى درك و استنباط احكام و قوانين اسلامى از منابع اصيل تدوين يافته ، دانش فقه است . « فقه » در لغت به معناى فهم عميق است « 2 » ؛ اما كلمهء فقه استنباطى يا فقه الأحكام عبارت است از يك فهم دقيق و استنباط عميق مقررات عملى اسلام از منابع و مدارك مربوطه « 3 » . اين علم از زمان امام على ( ع ) و حتى زمان پيامبر ( ص ) وجود داشته است « 4 » ؛ اما شروع حيات واقعى آن بعد از غيبت صغرى ( 260 هجرى ) است .