درگيرى بزرگى بين شيعيان و اهل سنت « سامرا » روى داد و در آن غائله يكى از افراد اهل سنت كشته شد . . . در اين بين ، در حالى كه عدهاى از شيعيان و اهل سنت در منزل ميرزا جمع بودند ، دو نفر مأمور انگليسى با هدايا و پولهاى زياد وارد خانه شده ، پشتيبانى دولت انگلستان را از منافع اقليت شيعهء سامرا اعلام داشتند . ميرزا با شنيدن اين مطلب بسيار ناراحت شد و فرمود : « اينها هر دو برادر اسلامى و مسلمان هستند و بين دو برادر تنى هم گاهى نزاع و برخورد مىشود ، ديگران چه مىگويند ؟ ! » ميرزا اعتنايى به مأموران انگليسى نكرد و بين طرفين دعوا اصلاح داده ، غائله خاتمه يافت . « 1 »
ب - مبارزهء منفى با ناصرالدين شاه
ميرزاى شيرازى با سياستهاى استبدادى و امتيازهايى كه ناصرالدين شاه به دو دولت روس و انگليس دادهبود به شدّت مخالف بود و آنها را مخالف دستورات قرآن مجيد مىدانست . ناصرالدين شاه كه به ظاهر خود را فردى مذهبى جلوه مىداد و به زيارت مشاهد مشرفه مىرفت در سفرى كه به نجف اشرف داشت عدهء زيادى از مردم و روحانيون ناآگاه تا چند فرسخى از وى استقبال كردند . اما ميرزاى شيرازى كه در آن روز مرجعى بزرگ بود ، به استقبال و حتى ديدن وى نرفت و پولى را هم كه شاه براى وى فرستاده بود قبول نكرد .
شاه از اين مطلب خيلى ناراحت شد و وزير خود را نزد ميرزا فرستاد و از او خواست كه به ديدن شاه برود ، اما ميرزا نپذيرفت و پس از اصرار زياد گفت : اگر شاه مىخواهد با من ملاقات كند ، من به حرم حضرت على ( ع ) مىروم او هم به حرم بيايد تا همديگر را ببينيم . « 2 »
ج - تحريم تنباكو
« ناصرالدين شاه » در سال 1267 ه - ش امتياز خريد و فروش توتون و تنباكوى ايران را در داخل و خارج ، به مدت پنجاه سال به انحصار « ماژور تالبوت » انگليسى و شركاى او
هامش
( 1 ) - فقهاى نامدار شيعه ، ص 376 - 377 .
( 2 ) - اعيان الشيعة ، ج 5 ، ص 306 .