تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — صفحة 105

مساهمون:

ص١٠٥

درآورد . « 1 » گرچه به ظاهر طرف قرارداد فردى انگليسى بود اما دولت انگلستان در پشت قضيه قرار داشت و هدف وى از اين قرارداد ، سلطهء همه‌جانبه بر ايران بود . به همين جهت با شروع كار كمپانى ، حدود چندصد نفر زن و مرد انگليسى وارد ايران شده به تبليغ مسيحيت ، ايجاد مراكز فساد ، شرابخانه و مجالس رقص و پايكوبى پرداختند و همزمان با آن تفنگداران كمپانى « 2 » در شهرها پراكنده گشته و تحت اين عنوان ، متعرض جان و مال مردم مىشدند . « 3 » علماى متعهد و مردم مسلمان ايران با پيش آمدن اين وقايع به زودى به عمق فاجعه پى برده و در شهرهاى شيراز ، اصفهان ، تبريز و مشهد تظاهراتى ، عليه كمپانى انگليس و اقدام خائنانهء دولت برپا كردند . در جريان اين تظاهرات عده‌اى از مردم شيراز كشته و بعضى از علما تبعيد شدند . « 4 » ميرزاى شيرازى پس از اطلاع از حوادث پيش آمده در راستاى وظيفهء خود مبنى بر پاسدارى از اسلام ابتدا طى نامه‌اى به شاه ، مخالفت اين قرارداد و قراردادهاى ديگر از اين قبيل را با دستورات قرآن مجيد يادآورى كرد و نگرانى خود را از اوضاع پيش آمده و تبعيد علما ابراز داشت و خواستار لغو قرارداد گرديد . اما شاه مغرور به نامهء وى نه تنها ترتيب‌اثر نداد بلكه درصدد توجيه كار خود برآمد و عذر آورد كه لغو قرارداد مستلزم خسارتهايى است كه دولت از عهدهء آن برنمىآيد . ميرزا با كمال قاطعيت به نمايندهء شاه گفت : اگر دولت از عهدهء فسخ قرارداد برنمىآيد ، ملت از عهدهء آن بر خواهد آمد و من به خواست خدا اين قرارداد را برهم مىزنم . « 5 » ميرزا سرانجام حرف آخر را زد و حكم تحريم تنباكو بدين شرح صادر شد .

هامش
( 1 ) - تاريخ سياسى معاصر ايران ، جلال‌الدين مدنى ، ص 23 - 24 ، نشر دفتر انتشارات اسلامى ، قم .
( 2 ) - انگليسىها تعدادى از ايرانىها را استخدام كرده و اسب‌هاى عالى و سلاح در اختيارشان گذاشته‌بودند تا از منافع كمپانىحمايت كنند .
( 3 ) - ميرزاى شيرازى احياگر قدرت فتوا ، محمود مدنى ، ص 99 - 100 .
( 4 ) - همان ، ص 103 .
( 5 ) - تاريخ سياسى معاصر ايران ، ص 29 .
پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — صفحة 105 | رضا رحمتى