صدها نفر از دانشجويان علوم دينى در آن شركت مىكردند ، مدرسهاى بزرگ نيز بنا نمود و در جهت گسترش هر چه بيشتر فرهنگ اسلام ، حسينيهاى - براى شيعيان سامرا احداث كرد و حرم عسكريين را تعمير نمود . « 1 »
مبارزات سياسى ميرزاى شيرازى
مبارزات سياسى ميرزاى شيرازى در تاريخ ايران ، مبارزاتى بسيار سرنوشت ساز بود و به تعبير رهبر كبير انقلاب ، حضرت امام خمينى رضوان اللّه عليه ، آن نصف سطر ميرزاى شيرازى ره ، مملكت ما را از توى حلقوم خارجىها بيرون كشيد . « 2 » قبل از پرداختن به مبارزات اين رادمرد بزرگ ، خوب است نگاهى هرچند گذرا به اوضاع آن روز دنياى اسلام و كشور ايران بيندازيم . دنياى آن روز اسلام بطور عموم ، در يك حالت عقب ماندگى و فقر بسر مىبرد و بر اثر سياستهاى بيگانگان و بىلياقتى سردمداران ، بنيههاى دينى و اقتصادى آن ، روزبهروز ضعيفتر مىشد . كشور ايران در دست يكى از حكمرانان نالايق اين مرزوبوم قرار داشت و دو دولت روس و انگليس ، هر روز با گرفتن امتيازى تازه ، جاى پاى خود را در اين ممكلت باز مىكردند . اينك به گوشههايى از مبارزات اين عالم بزرگ و مجاهد توجه مىكنيم :
الف - تلاش در جهت وحدت مسلمانان
يكى از سياستهاى بيگانگان در عصر ميرزاى شيرازى ، ايجاد تفرقه بين مسلمانان بود . ميرزا در راستاى مبارزه با اين سياست دشمن ، اقدام به ايجاد وحدتى نسبى بين شيعيان و اهل سنت عراق كرد و با نشان دادن اخلاق اسلامى و زير پوشش گرفتن خانوادههاى فقير اهل سنت سامرا ، دلهاى مسلمانان آن سرزمين را به همديگر نزديك نمود . و هر بار كه دشمن سعى در روشن كردن آتش جنگ شيعه و سنى داشت ، وى آتش فتنه را خاموش كرده و فتنهگران را نااميد مىساخت . به عنوان نمونه در سال 1311 ه . ق .
هامش
( 1 ) - فقهاى نامدار شيعه ، ص 361 .
( 2 ) - صحيفهء نور ، ج 9 ، ص 119 ، انتشارات وزارت ارشاد اسلامى .