درس دهم گسترش نهضتهاى علويان
از جمله ويژگيهاى اين دوره از تاريخ اسلام ، گسترش جنبشها و نهضتهاى علويان است كه در مناطق مختلف كشور پهناور اسلامى صورت مىگرفت .
علويان با توجّه به رابطهء فكرى و اعتقادى و پيوند وِلايى كه با پيشوايان معصوم عليه السلام ، و نيز بينش درست و واقعبينانهاى كه از اوضاع و احوال جامعهء اسلامى داشتند ، هرگاه فرصت يافته و شرايط را آماده مىديدند ، پرچم مخالفت عليه نظام حاكم را برافراشته با آن به ستيز بر مىخاستند .
عاملى كه در اين دوره از تاريخ اسلام - علاوه بر عوامل عمومى كه بطور معمول در همهء دورههاى حاكميّت ظلم و جور وجود داشت - خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله را بيش از پيش به قيام عليه دستگاه خلافت وا مىداشت ، بر سر كار آمدن تركان ماجراجو و بيگانه از اسلام و در پيش گرفتن سياست خشونت و ترور از سوى آنان و نيز بعضى خلفاى عبّاسى اين دوره بود .
شعارى كه در بيشتر نهضتهاى علويان به چشم مىخورد و بدان وسيله افراد را به گرد خود جمع مىكردندعبارت بود از شعار « الرّضا من آل محمّد » . رهبران نهضت با عنوان كردن اين شعار هر چند دعوت خود را به نام فرد خاصّى مطرح نمىكردند ، ولى افكار عمومى و جهتگيرى نهضت خود را به سمت شايستهترين و مقبولترين چهرهء خاندان رسالت در آن دوره رهنمون مىساختند و اين فرد جز امام معصوم عليه السلام نبود .
علّت اتّخاذ چنين خط مشيى اين بود كه امامان عليهم السلام بخاطر مسؤوليّت و جايگاهى كه داشتند همواره در نوك پيكان حملات ناجوانمردانهء زمامداران ستمگر عصر خود قرار داشتند و نيز در دسترس و جلو چشم آنان بودند ؛ از اين رو ، رهبران نهضت صلاح نمىديدند نام آنان را برده و دعوت خود را بصراحت به اسم ايشان مطرح كنند . اينك