تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 97

مىكند : « . . . عَزيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ » « 1 » : رنجها و گرفتاريهاى شما بر او بسيار سخت و گران است . تنها راه رهايى مردم سرخورده و سرگردان از اين گرفتاريها و بن بستها ، روى آوردن به مكتب اهل بيت عليه السلام و پناه بدرن به دامان امامان عليه السلام است كه در آن زمان در وجود مبارك امام هادى عليه السلام خلاصه مىشد . خلاصه در دوران امامت امام هادى عليه السلام ، قلمرو اسلامى صحنهء درگيريها و آشوبهاى گروههاى مختلف بود . علّت اساسى آن تبديل دستگاه خلافت به سلطنت بود كه پادشاهى آن را نظاميان ترك بر عهده داشتند ، و خلفا تنها ابزار اعمال سياستهاى آنان بودند . در چنين شرايطى طبيعى بود كه مخالفان حكومت نيز صبغهء نظامى به خود بگيرند ، و دست به شمشير ببرند ؛ بدين جهت است كه مىبينيم در اين دوره بازارِ برخوردهاى نظامى جناحهاى مخالف حكومت با حكومتداران ترك گرمتر از دوره‌هاى پيشين است ، و كشمكشهاى سياسى و اعتقادى دوران مأمون در اين دوره ، جاى خود را به تحرّكات سياسى و برخوردهاى نظامى داده است . اين آشوبها و فتنه‌ها در بيشتر مناطق به ويژه بغداد ، اندلس ، فارس ، طبرستان ، ماوراءالنّهر ، سرزمين شام و . . . به چشم مىخورد . نتايج زيانبار اين كشمكشها در درون جامعهء اسلامى متوجّهء توده‌هاى مردم مىشد كه راه به جايى نداشتند . آنان ، هم از سوى حكومت و عوامل ستمگر و سنگدل آن همچون « ابن زيّات » و « ابن خصيب » تحت فشار و اذيّت و آزار بودند ؛ و هم از ناحيهء گروههاى شورشگر ، منتهى از ناحيهء هر كدام به نحوى . تنها راه نجات مردم از اين تنگنا روى آوردن به مكتب اهل بيت عليه السلام و پناه بردن به دامن پيشواى دلسوز امّت ؛ حضرت امام على الهادى عليه السلام بود .