متوكّل ، سوّمين خليفهء معاصر امام هادى عليه السلام است كه پس از برادر خود واثق به حكومت دست يافت و دوران زمامدارىاش چهارده سال و اندى - يعنى تا سال 247 - به طول انجاميد . متوكّل ، عنصرى پليد ، جنايتكار و مطرود همه بود ؛ چندان كه برادرش واثق نيز بر او خشم گرفته او را از خود طرد كرده بود ، حتّى محمّد بن عبدالملك زيّاتِ ستم‌پيشه حاضر نشد از او نزد خليفه وساطت كند . « 2 » اميرمؤمنان عليه السلام در خطبه‌اى كه ضمن آن ، خلفاى عباسى را پيش‌بينى نموده از متوكل چنين ياد كرده است : « وَ عاشِرُهُمْ اكْفَرُهُمْ يَقْتُلُهُ اخَصُّهُمْ بِهِ . » « 3 » دهمين ايشان ( خليفه بنىعباس ) كافرترين آنهاست كه نزديكترين فرد به وى ، او را خواهد كشت . وى با چنين سابقه و روحيه‌اى و در سن 26 سالگى زمام امور مسلمانان را به دست گرفت . طبيعى بود كه تمام همت خود را صرف سركوبى مخالفان ، بويژه علويان ، عياشى و رونق دادن به بزمهاى شاهانه و زراندازى و تجمل‌پرستى كند . در درس بعدى جنايات خلفاى عباسى اين دوره را در حق خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله به تفصيل بيان خواهيم كرد . پيش از