اين سخن « جلالالدين سيوطى » را نسبت به ميگسارى و شهوترانى اين خليفه و وضعيت حرمسراى او نقل كرديم . « مسعودى » اضافه مىكند : هيچ يك از خلفاى بنى عباسى مانند متوكل به لهو لعب و عياشى روى نياورد و او را در بعضى جهات مبتكر پارهاى از لهويات و مضحكهها بود و اين روش به درباريان و ساير دولتمردان نيز سرايت كرده بود . اما زراندوزيها و سرافكاريهاى متوكل : وى آن همه ثروت و اموالى را كه از نقاط مختلف به مركز خلافت سرازير مىشد بىحساب در راه شهوترانيها و تمايلات نفسانى خود صرف مىكرد كاخهاى فراوان و مجلّلى كه وى بنا نهاد و ميليونها دينار پول بيتالمال را براى ساختن آنها هزينه كرد ، نمونه بارز اين اسرافكاريها و تجملپرستيهاست . بعضى از كاخهاى او عبارت است از : عروس ، مختار ، وحيد ، جعفرى ، غريب ، شيدان ، برج ، صبح ، مليح ، بستان ، جوسق ، بركوان ، قلائد ، غَرْد ، ماحوزه ، بَهْو و لؤلؤ . هزينهء ساختن اين كاخها بالغ بر دويست ميليون دينار و 94 ميليون درهم برآورد شده است . « 1 » و اين در شرايطى بود كه تودهء مردم در فقر و بيچارگى بسر مىبردند كه پيش از اين به بعضى نمونههاى آن اشاره كرديم . كافرترين و جنايتكارترين خليفهء عبّاسى سرانجام در يك توطئهء حساب شده كه توسط فرزندش « منتصر » و دو تن از دولتمردان ترك - يعنى وصيف و بغا - طرّاحى شده بود ، در حالى كه همراه وزيرش « فتح بن خاقان » به عيّاشى و بادهگسارى مشغول بودند ، به دست تركان شورشگر به فرماندهى « باغر » تركى به هلاكت رسيدند و مرگ آنان موجى از شادى و سرور در ميان مخالفان ، به ويژه علويان ايجاد كرد . « 2 »
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: على رفيعى
ص١١٧
« منتصر » پس از قتل پدرش متوكّل به قدرت رسيد . وى با مردم و مخالفان رفتارى خوب
هامش
( 1 ) - ر . ك : معجم البلدان ، ج 3 ، ص 175 .
( 2 ) - ر . ك : كامل ، ج 7 ، ص 98 - 118 .