ابراهيم بن موسى بن جعفر ( ع ) به سال دويست در يمن قيام نمود و گروه زيادى را گرد خود جمع كرد . وى پس از تسلط بر يمن ، طرفداران بنى عباس را تارومار كرد و گروهى از آنان را كشت و اموالشان را ضبط نمود . وى به خاطر كشتار زياد عباسيان به « جزّار » [ يعنى قصّاب ] معروف شد . « 1 » حسين بن حسن افطس علوى كه از سوى ابوالسّرايا به حكومت مكّه گمارده شده بود در سال دويست در اين شهر قيام كرد و بر اوضاع مسلّط شد . وى پس از كشته شدن ابوالسّرايا موقعيّت خود را متزلزل و خطرناك ديد ؛ ازاينرو همراهيارانش به محمدبنجعفر برادر امام كاظم ( ع ) پيوست و با او بيعت كرد . محمّد ، پيرمردى وارسته ، سخى و شجاع بود و در ميان مردم ، احترام و منزلت والايى داشت . او بنا به نوشته شيخ مفيد با زيديّه هم عقيده بود « 2 » ؛ بدين جهت وقتى در مكه قيام كرد طايفه جاروديّه از طوايف زيديه با او همراه گشتند . « 3 » موج گرايش به خاندان پيامبر ( ص ) و انزجار از دستگاه خلافت آن چنان همهگير شده بود كه حتى غيرعلويان نيز در قيامهاى خود عليه حكومت از شعار « الرّضا من آل محمّد » استفاده نموده مردم را به گرد خود جمع مىكردند . به عنوان نمونه ، « حَسَن هِرْش » يكى از هواداران و فرماندهان امين بود كه در سال 198 عليه مأمون قيام كرد و مردم را به « الرّضا من آل محمد » فراخواند . گروه زيادى از عربها گرد او جمع شدند . او با حمايت آنان بر بسيارى از مناطق استيلا يافت و اموال فراوانى به چنگ آورد و تا نيل پيشرفت . « 4 »
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 136
مساهمون: على رفيعى
ص١٣٦
اوضاع سياسى كشور پهناور اسلامى به حدّى آشفته و مأيوس كننده بود كه كنترل آن از دست حكمرانان خارج شده بود ؛ بگونهاى كه عناصر فرصتطلب و اخلالگر بدون
هامش
( 1 ) - كامل ، ج 6 ، ص 310 - 311 .
( 2 ) - ارشاد ، ص 286 .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 527 .