تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧

كدام گروه مىتوانست تكيه گاه مأمون باشد ؟

براى آگاهى از شرايط سياسى آغاز حكومت مأمون لازم است به عمده‌ترين گروهها و دسته‌هايى كه در آن مقطع زمانى مىزيستند و از اعتبار و نفوذ سياسى برخوردار بودند اشاره كرده موضع آنها را در برابر حكومت نوپاى مأمون ارزيابى نماييم و ببينيم وى به كداميك از آنها مىتوانست اعتماد كند . اين گروهها عبارت بودند از :

الف - ايرانيان

مأمون كه در سايهء تدبير و تلاش « فضل بن سهل » ايرانى و حمايت ايرانيان از او در برابر امين ، به حكومت رسيده بود ، بيش از گروههاى ديگر مىتوانست به اين قشر تكيه كند و از موقعيت و محبوبيّت خود در ميان ايرانيان بويژه مردم خراسان براى تحكيم پايه‌هاى حكومت خويش بهره جويد . ولى بر خلاف انتظار ، او پس از استقرار بر مسند خلافت ، وعده‌هايى را كه به مردم خراسان داده و گفته بود همهء سعى خود را در جهت تأمين امنيّت و رفع ظلم و جور از آنان به كار خواهد گرفت ، به فراموشى سپرد و نسبت به آنان بناى ستمگرى گذاشت . « 1 » مأمون در آغاز خلافت خويش همهء اختيارات را به وزير خود « فضل بن سهل » سپرد و او ، از قدرت و موقعيّت به دست آمده به نفع خود و خاندانش بيشترين استفاده را كرد . يكى از اقدامات فضل كه خشم دو تن از سرداران زبدهء سپاه مأمون به نامهاى « طاهر بن حسين » و « هرثمة بن اعين » و هواداران ايشان را برانگيخت و آنان را نسبت به حكومت دلسرد كرد ، اين بود كه وى مناطق وسيعى را كه آن دو نفر با رنج و زحمت فراوان از چنگ نيروهاى امين درآورده بودند گرفت و برادرش « حسن بن سهل » را فرمانرواى مطلق آن مناطق كرد . در پى اين اقدام فضل و سوء تدبير « حسن بن سهل » فرياد اعتراض و مخالفت از هر سو بلند شد و در بعضى نقاط ، شورشيان موفق شدند نيروهاى حكومت را شكست دهند .

هامش
( 1 ) - الحياة السياسيّة للامام الرّضا ( ع ) ، ص 179 به نقل از امپراطورية العرب ، ژنرال كلوپ ، ترجمه خيرى حمّاد ، ص 570 .