تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 126

مساهمون:

ص١٢٦

مأمون اين سياست را پس از به دست گرفتن قدرت نيز ادامه داد . وى حتّى به فضل‌بن‌سهل دستور داد تا درباره زهد ، تقوا و ديانت او مطالبى نشر دهد و در ميان مردم از اين صفات خليفه تبليغ كند . « 1 » خود نيز در نامه‌اى كه به عباسيان نوشت « 2 » ، خويشتن را واعظى خيرخواه ، پرهيزكار و آگاه از اسلام و قرآن معرفى كرده هاله‌اى از زهد و بىرغبتى به دنيا و پايبندى به احكام اسلام و علاقمندى به خاندان پيامبر عليهم‌السّلام را گرد خود جلوه داده است تا عباسيان و مردم ديگر او را با منشى اسلامى و مردمى و در جهت خلاف شخصيّت فكرى و سياسى برادرش امين بشناسند .

شرايط سياسى

مأمون با چنين زمينه‌ها و آمادگيهايى و نيز چنين نگرشى نسبت به آينده خويش زمام حكومت را در دست گرفت . وى هر چند با كشتن برادرش امين به يك پيروزى نظامى دست يافت و عمده‌ترين مانع را از سر راه حكومت خود برداشت ولى اين جريان از نظر سياسى پيامدهاى سويى برايش داشت ؛ بويژه پس از اعمال روشهاى انتقامجويانه‌اى كه بعد از قتل برادرش نسبت به وى به كار گرفت . « 3 » علاوه بر اين كه اين حركت نظامى به تنهايى نمىتوانست تضمين كننده حكومت وى در آينده باشد ؛ چه آن كه ممكن بود برادر ديگرش « مؤتمن » يا ديگر بستگان پدرىاش به كمك عباسيان و عربها پيمان‌شكنى كرده به مخالفت و رقابت با او برخيزند و حكومت را از چنگش بربايند . در چنين شرايطى ، مأمون براى ادامهء حكومت خود نيازمند پايگاه قوى و استوارى بود كه بتواند به هنگام بروز خطر بر آن تكيه كند .

هامش
( 1 ) - الحياة السياسيّة للامام الرّضا ( ع ) ، ص 151 ( پاورقى ) به نقل از تاريخ التمدن الاسلامى ، ج 4 ، ص 261 .
( 2 ) - براى آگاهى از متن نامه رجوع كنيد به بحارالانوار ، ج 49 ، ص 208 - 214 .
( 3 ) - مأمون به كسى كه سر امين را براى او آورده بود يك ميليون درهم جايزه داد . سپس دستور داد سر او را در صحن خانه بر چوبى قرار دهند و نيز همهء حقوق بگيران را موظف كرد به هنگام دريافت حقوق خود ، امين را لعن كنند ( الحياةالسياسيّة للامام‌الرّضا ( ع ) ، ص 176 ) .