گمارَد و در برابر تندبادهاى ويرانگر بايستد . ايفاى اين رسالت براى امام رضا ( ع ) از آن چنان اهميّتى برخوردار بود كه توصيه به « تقيّه » و محتاطانه عمل كردن از سوى دوستانى كه به مسائل با ديد سطحى مىنگريستند و در خصوص مسألهء امامت در انديشهء مصونيت و حفظ جان امام بودند نه پاسدارى از كيان امامت ، در سياست تند و متعرضانه آن حضرت تأثير نداشت و حضرت براى رفع نگرانى آنان به ايشان اطمينان مىداد كه از ناحيهء حكومت خطرى جان او را تهديد نمىكند . منشأ اين اطمينان امام علاوه بر آگاهى غيبى آن حضرت از مسائل پشت پردهاى كه بر ديگران پوشيده و در بيان خود آن بزرگوار ، نشانهاى از امامت وى به شمار آمده بود ، شناخت درست و واقع بينانهء او از اوضاع و شرايط سياسى جامعهء اسلامى بود . امام مىدانست هارون الرشيد كه به تازگى دستش به خون پاك موسى بن جعفر آلوده شده و آن زاده پيامبر ( ص ) را به شهادت رسانده است ، برخورد تند و خشونت آميز با آن حضرت را به مصلحت حكومت خود نمىبيند ؛ چرا كه شرايط سياسى و افكار عمومى اجازه چنين برخوردى را به او نمىداد . خود هارون در پاسخ به سعايت وزيرش يحيى برمكى به اين نكته اشاره داشت . بنابراين لازم بود امام از اين فرصت مناسب كه به بهاى خون مطهّر پدرش به دست آمده بود بيشترين بهره را ببرد . با اين حال ، امام ( ع ) آن جا كه لازم مىدانست از پوشش « تقيّه » نيز استفاده مىكرد تا زمينهء هر گونه برخورد واقدامى را از سوى دشمن منتفى سازد . به عنوان نمونه در منابع تاريخى آمده است : زمانى كه موسى بن جعفر ( ع ) درگذشت ، حضرت رضا ( ع ) وارد بازار شد و كلب و گوسفند و خروسى خريد . چون اين خبر به هارون گزارش شد گفت : ما از سوى او ايمن شديم . « 1 » اتخاذ اين سياست از سوى امام ( ع ) در آغاز امامت خود نقش زيادى در خنثىسازى سعايت ، سعايتگران داشت . نقل شده است زبيرى به هارون نوشت : على بن موسى دَرِ خانهء خود را بر روى همگان گشوده و مردم را به سوى خويش فرامىخواند . هارون در
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 104
مساهمون: على رفيعى
ص١٠٤
هامش
( 1 ) - اعلام الورى ، ص 325 و مناقب ، ج 4 ، ص 369 .