خلاصه
حضرت رضا ( ع ) ده سال آغاز امامت خود را در حكومت هارون سپرى كرد . امام ( ع ) در اين مقطع به منظور تثبيت امامت خويش و جلوگيرى از انحراف ، دعوت خود را آشكار ساخت و در دو صحنهء سياسى و فرهنگى مبارزه خود را آغاز كرد و دست به فعّاليتهاى سياسى و فرهنگى مهمى زد .
شواهد و قراين تاريخى حكايت از فعّاليتهاى آشكار امام رضا ( ع ) در بعد سياسى دارد . اين فعّاليّتها به قدرى متعرضانه بود كه از يك سو ياران حضرت بر جان او بيمناك شده از آن گرامى خواستند راه تقيّه در پيش گيرد . از سوى ديگر ، درباريان و مزدوران هارون از تلاشهاى سياسى آشكار امام ( ع ) احساس خطر كرده و بارها از او نز دخليفه سعايت نمودند .
امام ( ع ) بدون توجه به نصيحت ياران و سعايت دشمنان به فعّاليتهاى روشنگرانهء خود ادامه داد .
علت پافشارى امام ( ع ) بر اين سياست اين بود كه در آن شرايط حساس ، امامت شيعى از هر سو مورد شبيخون قرار گرفته بود و چنانچه امام به تثبيت و تحكيم پايههاى آن نمىپرداخت چه بسا دشمنان ضربههاى جبران ناپذيرى بر مكتب اهل بيت ( ع ) وارد مىساختند .
هارون هر چند در ابتدا سعى مىكرد بر خورد تندى با حضرت نداشته باشد ولى سرانجام وجود آن حضرت را نتوانست تحّمل كند و تصميم به قتل او گرفت ولى توطئهاش خنثى شد ، اجل نيز چندان مهلتش نداد ؛ چه آنكه در سال 193 هجرى در جريان سفر به خراسان مرد .
پرسش
1 - امام رضا ( ع ) در آغاز امامت خود چه سياست كارى در پيش گرفت ؟ چرا ؟
2 - توصيه ياران امام به آن حضرت و واكنش امام ( ع ) را به اختصار بيان كنيد .
3 - چه كسانى نزد هارون از امام رضا ( ع ) سعايت كردند ؟
4 - واكنش دستگاه خلافت در برابر فعّاليتهاى سياسى امام ( ع ) چه بود ؟
5 - هارون در چه سالى و در كجا درگذشت ؟
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: على رفيعى
ص١٠٧