مباركيّه : « 1 » كه پس از امام صادق ( ع ) به امامت « محمد بن اسماعيل بن جعفر » معتقد شدند . آنان گفتند : اسماعيل در حيات پدرش عهدهدار امامت بود ، ولى با درگذشت وى ، پدرش امر امامت را بر عهدهء فرزند اسماعيل « محمد » گذاشت . سمطيّه : « 2 » كه محمّد ، پسر امام صادق ( ع ) معروف به محمد ديباج را پس از آن گرامى امام مىدانستند . فطحيّه : كه بر اين باور بودند كه پس از امام صادق ( ع ) امامت به فرزندش عبدالله بن جعفر معروف به عبداللّه افطح « 3 » رسيده است . « 4 » پيدايش اين فرقهها در آغاز امامت پيشواى هفتم ( ع ) آن هم از درون بيت امامت ، فضاى فكرى جامعهء اسلامى را در اين مقطع حساس بيش از پيش مسموم ساخت و رسالت موسى بن جعفر ( ع ) را در پاسدارى از سنگر امامت سنگينتر كرد .
محورهاى مهمّ فعّاليتهاى امام ( ع )
تلاشهاى امام كاظم ( ع ) در پاسدارى از سنگر امامت در دو محور عمده خلاصه مىشود .
1 - نفى امامت ديگران
از آنجا كه درمقابل پيشواى هفتم ( ع ) افراد ديگرى نيز داعيهء رهبرى جامعهء اسلامى و خلافت از پيامبر ( ص ) را داشتند ، لازم بود امام ( ع ) در نخستين گام ، امامت آنان رانفى و حق را براى مردم روشن كند . در ميان مدعيان امامت و رهبرى جامعهء اسلامى در برابر جبهه امامت دو جريان عمده وجود داشت كه لازم است موضع امام كاظم ( ع ) در برابر آنها تبيين شود .
الف - زمامداران معاصر : موضع پيشواى هفتم ( ع ) نسبت به زمامداران معاصر خود منفى بود و آنان را نه تنها شايستهء امامت نمىديد كه فاسق و غاصب حق حكومت
هامش
( 1 ) - از آن جهتبهاين گروه مباركيّه مىگفتندكه رهبرشان فردى به نام « مبارك » از غلامان آزاد شده اسماعيل بود ( فرق الشيعه ، ص 69 ) .
( 2 ) - وجه تسميه اين گروه به سمطيّه از اين جهت است كه رئيس آن « يحيى بن ابى سميط » نام داشت . ( فرق الشيعه ، ص 77 )
( 3 ) - وى را از آن جهت افطح مىگفتند كه سرش و بنابه نقلى پاهايش پهن بود . ( فرق الشيعه ، ص 78 )
( 4 ) - ر . ك : فرق الشيعه ، نوبختى ، ص 66 - 78 .