همچنين آن حضرت در نامهء خود به « مالك اشتر » مىفرمايد : قسمتى از وقت خود را به حاتمندان [ كه به تو روى آوردهاند ] اختصاص ده و خود در آن وقت به كار آنان رسيدگى كن ، در مجلس عمومى بنشين و براى خشنودى خدا ، نسبت به آنان فروتن باش و دربانان و محافظان خود را از جلوگيرى آنان بازدار تا گويندهء ايشان بدون ترس و لكنت زبان ، خواستهء خود را بگويد . چرا كه من از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بارها شنيدم كه مىفرمود : « جامعهاى كه در آن ، حقّ ضعيف از قوىّ بدون ترس و نگرانى گرفته نشود ، هرگز پاك و آراسته نخواهد شد . « 1 » از ديدگاه اميرمؤمنان عليه السلام ، برخورد مسؤولان حكومت با مردم بايد برخوردى الهى باشد تا مردم حكومت را از خود دانسته و در رفع مشكلات آن بكوشند . از اين رو ، خطاب به « مالك اشتر » فرمود : مهربانى و خوشرفتارى با رعيت را در دل خود جاى ده . . . و از سپاهيان كسانى را به ولايت و فرماندهى برگزين كه داناييشان بيشتر و از همه بردبارتر باشند ، كسانى كه دير به خشم آمده و زود عذر خطاكاران را بپذيرند و با تهيدستان مهربان و بر قدرتمندان سختگير باشند . « 2 » همچنين آن حضرت در اين زمينه به « مالك » فرمود : . . . درشتى و دلتنگى صاحبان حاجت را تحمل كن و از تندى و تكبر
جلوه اى از حكومت علوى (فارسى) — صفحة 140
مساهمون: رضا رحمتى
ص١٤٠
هامش
( 1 ) - نهجالبلاغه ، فيض الاسلام ، نامه 53 ، ص 1021 .
( 2 ) - همان ، نامهء 53 ، ص 994 - 1006 .