عذاب گفتهاند : شفاعت كردن از فاسقانى كه بىتوبه مردهاند به مانند اين است كه فردى بخواهد شفاعت كند از كسى كه فرزند شخصي را كشته ودر كمين است كه فرزند ديگرش را بكشد ! چنانكه اين شفاعت زشت است . شفاعت از فاسقان ياد شده نيز زشت است . « 1 » ودر اين زمينه به بعضي از آيات نيز استدلال كردهاند كه بهيك نمونه اشاره مىشود : « ما لِلظَّالِمينَ مِنْ حَميمٍ وَلا شَفيعٍ يُطاعُ » « 2 » براي ستمكاران ، خويشاوند ( ى كه از آنان حمايت كنند ) وشفيعي كه ( در شفاعتش ) پيروى شود ، نخواهد بود . وشكى نيست كه هر گنهكارى ستمكار است . « 3 » اما آنان غفلت كردهاند كه شفاعت داراى شرايطى است وشامل همهء مسلمانان نمىشود واز مهمترين شرايطش اين است كه خداوند از دين شفاعت شده خشنود باشد . « 4 » بهعبارت ديگر ، شفاعت مخصوص افرادى است كه با ايمان خداپسندانه وارد صحنهء قيامت شوند واز گناهانى كه سلب شايستگى شفاعت مىكند بر حذر باشند . واز طرفي اگر گناهى كه آنان از آن توبه نكردهاند ، فقط صغاير باشند وآنان گناه كبيره نداشته باشند ، بدون نياز به شفاعت بخشيده مىشوند ؛ زيرا فرموده : « انْ تَتَّقُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ » « 5 » اگر از گناهان كبيره پرهيز نماييد ، بدىهاى ( غير كبيره ) شما را مىپوشانيم . نتيجة اينكه بنا بر مفاد آيات ياد شده ، صاحبان گناه كبيره به شفاعت شافعان از ورود به جهنم معاف مىشوند يا پس از ورود رهايى مىيابند . « 6 » ودر حديث متواتر بين فريقين ، پيامبر أكرم صلى الله عليه وآله فرموده : « انَّما شَفاعَتى لِاهْلِ الْكَبائِرِ مِنْ امَّتى » « 7 »
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 213
مساهمون: عليرضا على نورى
ص٢١٣
هامش
( 1 ) - ر . ك : الملل والنحل ، سبحانى ، ج 3 ، ص 351 .
( 2 ) - غافر ( 40 ) ، آيهء 18 .
( 3 ) - براي اطلاع از ديگر آيات مورد نظر معتزله ر . ك . كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد ، ص 330 - 331 .
( 4 ) - أنبيا ( 21 ) ، آيهء 28 .
( 5 ) - نساء ( 4 ) ، آيهء 31 .
( 6 ) - ر . ك : الميزان ، علامه طباطبائى ، ج 1 ، ص 171 - 172 ، دارالكتب الاسلامية .
( 7 ) - سنن أبي داود ، ج 4 ، ص 236 ؛ الميزان ، ج 1 ، ص 185 ، 177 .