عبادت در لغت اظهار تذلل وخضوع است ، « 1 » ولى در اصطلاح يكتاپرستان واز ديدگاه قرآن : عبادت ، خضوع وتذللى است كه از اعتقاد به خدايى والوهيت طرف سرچشمه مىگيرد « 2 » وهر تواضع وخضوعى عبادت محسوب نمىشود وگرنه هر يك از ما در برابر بزرگان وپدر ومادر خود خضوع وفروتنى مىكنيم وهيچ كس آن را عبادت نمىداند وخود قرآن مىفرمايد : « وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ » « 3 » بال تواضع وذلت را از روى عطوفت در برابر پدر ومادر فرو دار . نيز فرشتگان به امر خدا بر آدم سجده كردند « 4 » ويعقوب وفرزندانش در برابر يوسف به سجده افتادند « 5 » وسجده مصداق كامل وآشكار تواضع وخضوع در برابر مسجود است واگر مطلق تواضع عبادت باشد بايد بگوييم خداوند فرشتگان را دعوت به شرك كرد ويعقوب پيامبر عليه السلام به سجدهاش مشرك شد ! اما از آنجا كه خضوع بتپرستان در برابر بتها همراه با اعتقاد به خدايى آنهاست واين كه آنها پروردگارشان بوده وحوايج آنان را برمىآورند ، عبادت محسوب شده وقرآن كريم نيز به خاطر اين عقيدة آنان را سرزنش مىكند . « الَّذينَ يَجْعَلُونَ مَعَ اللَّهِ الهاً اخَرَ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ » « 6 » آنان كه با « الله » خداى ديگرى قرار مىدهند پس بهزودى خواهند فهميد ( كه عاقبت كارشان چيست ) . با توجه به بيان فوق معيار توحيد وشرك روشن شد . پس اگر كسى پيامبر صلى الله عليه وآله يا امامي را گرامى داشت وأو را زيارة كرد ودر برابرش فروتنى وخضوع نمود بهعنوان اينكه آنان بندهء مقرّب خدا هستند ونزدش آبرو دارند هيچگاه آنان را عبادت نكرده واز مرز توحيد خارج
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 197
مساهمون: عليرضا على نورى
ص١٩٧
هامش
( 1 ) - مفردات راغب ، مادهء عبد .
( 2 ) - ر . ك : كشفالاسرار ، امام خمينى ، ص 23 .
( 3 ) - اسراء ( 17 ) ، آيهء 24 .
( 4 ) - بقره ( 2 ) ، آيهء 34 .
( 5 ) - يوسف ( 12 ) ، آيهء 100 .
( 6 ) - حجر ( 15 ) ، آيهء 96 .