تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 138

مساهمون:

ص١٣٨

ابن حزم مىگويد : اين مطلب مورد اتفاق تمام افراد أمت است كه ابن ملجم على را نكشت مگر بر أساس تأويل واجتهادش . « 1 » حج تمتع ومتعهء زنان را قرآن تشريع كرده « 2 » ودر زمان پيامبر صلى الله عليه وآله وأبو بكر ، صحابه به آنها عمل كردند « 3 » ، اما بعد خليفهء دوم با هر دو مخالفت كرد . أبو قلابه از خليفهء دوم نقل مىكند كه گفت : دو متعه در زمان پيامبر بود ، من از آن دو نهى مىكنم وهر كه مرتكب شود أو را مىزنم : متعهء زنان ومتعهء حج . « 4 » گفتنى است اجتهاد عالمان وفقيهان به‌معناى استنباط احكام فروع از أصول در مواردى مشروع وصحيح است كه دين اسلام حكم صريحى در آن باره نداشته باشد وگرنه اجتهاد مزبور غير از تغيير احكام خدا وعمل به رأى « 5 » نيست واز عبارت خليفهء دوم استفاده مىشود كه أو به مشروعيت « 6 » دو متعه در زمان پيامبر اعتراف داشت ، جز اين كه انجام آنها براي ايشان ناخوشايند بوده است . عمران مىگويد : در زمان پيامبر حج تمتع انجام مىداديم وقرآن بر آن نازل شده بود ، امّا مردى طبق رأيش آنچه را خواست گفت . « 7 »

هامش
( 1 ) - ر . ك : المحلى ، ابن حزم ، ج 10 ، ص 484 ، دارالافاق الجديدة بيروت .
( 2 ) - بقره ( 2 ) ، آيهء 196 ؛ نساء ( 4 ) ، آيهء 24 .
( 3 ) - ر . ك : صحيح بخارى ، ج 3 - 1 ، جزء دوم ، ص 176 ؛ صحيح مسلم بشرح النووي ، ج 5 ، ص 182 - 183 ، باب ما جاء في نكاح المتعة .
( 4 ) - المحلى ، ج 7 ، ص 107 .
( 5 ) - اجتهاد در مقابل نص بعد از صحابه ادامه پيدا كرد ومشهورترين كسى كه آن دسته از أحاديث نبوي را كه مخالف رأيش بود رد مىكرد أبو حنيفة ( م 150 ه ) بود . أو با تأسيس قواعدى همانندقياس واستحسان ، كار تغيير احكام خدا را به‌جايى رساند كه بسيارى از محرمات اسلام را حلال كرد ونامش را حيله‌هاى شرعي گذاشت . ر . ك : المحلى ، ج 11 ، ص 251 - 252 ؛ تاريخ بغداد ، أبو بكر أحمد بن علي خطيب بغدادي ، ج 13 ، ص 426 - 439 ، دارالكتب العلمية .
( 6 ) - اگر اين دو حكم در زمان پيامبر نسخ شده بود بايد عمر به نسخ آن استدلال مىكرد ؛ در حالي كه عبارت أو به صراحت دلالت دارد كه اين دو حكم در زمان پيامبر بوده واوست كه مىخواهد مردم را از انجام آنها باز دارد .
( 7 ) - صحيح بخارى ، ج 3 - 1 ، جزء دوم ، ص 176 .