اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 136

دولت أموي سقوط كرد وعباسيان زمام أمور را به دست گرفتند در سال 143 هجرى دوران خلافت منصور ، نهضتى بزرگ براي تدوين ونشر أحاديث نبوي صلى الله عليه وآله پايه‌ريزى گرديد وقبل از اين دوره ، پيشوايان حديث از حفظ براي همديگر نقل حديث مىكردند وكتب مرتب ومدوّنى در اين زمينه نوشته نشده بود . « 1 » آزادى تدوين حديث وعلاقهء مردم به شنيدن آثار نبوي صلى الله عليه وآله سبب شد كه رندان دنياپرست از طريق جعل حديث ، براي خود مقام وموقعيتى كسب كنند وبه كرسي استادى تكيه زنند وبه نشر گستردهء أحاديث جعلى بپردازند تا آنجا كه محمد بن إسماعيل بخارى متولد 194 هجرى ، از ميان ششصد هزار حديث ، چهار هزار آن را معتبر دانسته ودر صحيح خود نوشته است . « 2 » وأبو داود متولد 202 هجرى ، صحيح خود را از ميان پانصد هزار حديث برگزيده وفقط چهار هزار وششصد حديث را صحيح دانسته است . « 3 » 4 - اجتهاد در برابر نص يكى ديگر از عوامل زمينه‌ساز پيدايش فرقه‌هاى كلامي وفقهى اين بود كه صحابه بعد از پيامبر صلى الله عليه وآله ، با فرامين صريح وآشكار آن حضرت مخالفت ورزيدند واحكام خدا را تغيير دادند ودر توجيهش ، آن را به‌عنوان يك نظر اجتهادي قلمداد كردند واز اين طريق هرگونه اظهار نظري كه حتى با ضروريات دين مخالفت داشت يا اعمال ورفتارى كه با موازنهء شرعي ناسازگار بود يك امر مشروع وموجه جلوه كرد وزمينه براي صاحبان هوى وهوس فرآهم گرديد تا به‌عنوان مجتهد بتوانند احكام خدا را مطابق خواسته‌هاى خود تفسير كنند كه نتيجهء آن تولّد نامشروع فرقه‌هاى كلامي وفقهى در دامن جامعهء اسلامى بود . نمونه‌هايى از اجتهاد در برابر نص : خالد بن وليد ، مالك بن نويرة « 4 » را كشت وبا زنش زنا كرد . عمر به أبو بكر گفت : از