اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 116

كه اشعار موزونى است ودر آن‌ها اخلاقيّات والهامات معنوي زرتشت ، منعكس شده است . البتّه در وسط اين قسمت ازهات 35 تا 42 يك باره سروده‌ها قطع شده وبه جاى آن ، بحثي ديگر به نثر ، شروع مىشود كه به « هفت هات » مشهور است ومشتمل بر ادعيه وستايش‌هايى دربارهء اهورا مزداست واز آب ، خاك وآتش در آن ، سخن رفته است . بخش سوم از هات 54 يا 56 تا آخر كه آن نيز ستايش ومناجات‌هايى از ايزدان است . « 1 » 2 - « ويسپَرَد » يا « ويسپَرَت » ، به معناى همهء سروران ، مجموعه‌اى است از ملحقات يسنا ، كه براي مراسم ديني ، ترتيب داده شده ومشتمل بر 24 فصل يا « كَردِه » به معناى فصل ، قطعه يا بريده است . « 2 » 3 - « ونديداد » يا « وىدَئِوداتَ » ، كه تركيبي از سه جزء است : جزء نخست آن « وى » پيشوندى است كه بر بسيارى از نام‌ها يا ريشهء فعل‌هاى اوستايى آمده ومعنى دورى وجدايى به آن‌ها مىدهد ودر فارسي به صورت « گُ » در بسيارى از واژه‌ها ، از جمله در گريختن وگسستن ، باقي مانده است . جزء دوم آن « دَئِوَ » همان است كه در فارسي به صورت « ديو » به تنهايى ودر تركيب‌هايى چند ، ديده مىشود . « 3 » جزء سوم آن « دَات » به معناى « سامان » ، « نظم » و « قانون » است كه در فارسي « داد » وتركيب‌هاى آن را از همين ريشه داريم . « وى دَئِوَ داتَ » بر روى هم ، به معنى « دادِدور دارندهء ديو » يا « داد ديو ستيز » ويا « قانون ضدّ ديو » است . « 4 » بنابر نوشتهء زرتشتيان ، اين بخش ، نوزدهمين نَسْك ( به معناى كتاب ) از نسك‌هاى بيست ويك گانهء اوستاى ساسانيان بوده وبا شش نسك گم شدهء ديگر ، « نسك‌هاى داتيك » را تشكيل مىداده‌اند كه موضوع آن‌ها « دانش ، داد وكار جهانى » بوده است . « 5 » اين مجموعه 22 بخش است كه هر كدام را « مَزگَرد » يا فصل گويند . مزگرد اوّل در آفرينش زمين وكشورهاست . دومى در داستان جم ( يم ) ، منظومه‌اى