وپليد روبه رو گشت . اين همان روان پليدى است كه در زمانهاى بعد ، شيطان نام گرفت . « 1 » 5 - از نظر زرتشت ، خداوند ، انسان را آزاد ومختار آفريد وبراي أو ، هيچ نوع جبر وتقديرى وجود ندارد . انسان ، مختار است ميان انديشهء نيك وبد كه يكى را انتخاب كند . امّا در عين حال ، زرتشت ، توصيه مىكند وتأكيد مىورزد اگر انسان در زندگى سه أصل : پندار نيك ، گفتار نيك وكردار نيك را شعار خود قرار دهد سعادتمند وخوشبخت خواهد شد . « 2 » 6 - دين زرتشت ، ديني است كه نسبت به همه چيز ، به ويژه سرنوشت انسان ، خوشبين است . يعنى در حالي كه جهان را ميدان نبرد ميان خير وشر ونور وظلمت مىداند ، ولى سرانجام ، خوش بين است كه « سپنتامينو » بر « انگره مئينو » پيروز خواهد شد . « 3 » 7 - دين زرتشت براي آبادانى وكار وكوشش ، ارزش زيادى قائل شده ومىگويد : براي اين كه خير بر شر ، پيروز شود يا عالَم نور بر ظلمت ، چيره گردد انسان بايد چه در انديشهء نيك ، چه در گفتار نيك وچه در كردار نيك ، پيشى گيرد ، وبه طور جدّى وعملي براي تحقّق منويّات وأهداف اهورا مزدا ، كار كند . برخى از كارهاى خواسته شده در دين زرتشت ، از اين قرار است : حفر قنوات ، كاشتن وآبيارى كردن زمين ، پرورش دامها وطيور ، از بين بردن موجودات موذى واز بيخ بر كندن علفهاى هرز ، سير كردن گرسنگان وچهار پايان ، كمك به بيماران ومستمندان ، زادن وپرورش نسل ، آلوده نكردن آبها ، كوشش در آبادانى شهر وديار ، دورى از دروغ وپيروى از راستى ودرستى ، براي خانه وجامعه ، مفيد بودن . « 4 » 8 - در دين زرتشت ، روح يك پديدهء مستقل است . بر خلاف جسم وتَن كه فانى مىشود واز بين مىرود ، روح ، باقي خواهد ماند ، وبعد از آن كه روان از تَن ، جدا مىشود تا روز رستاخيز در عالَم برزخ مىماند وسپس در روز قيامت مىبايد حساب وكتاب ، پس دهد . از اين نظر در دين زرتشت ، سخن از نامهء اعمال ، ميزان ، ترازو وهمين طور پل
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 119
مساهمون: عليرضا على نورى
ص١١٩
هامش
( 1 ) - ر . ك . تاريخ جامع أديان ، ص 307 - 308 .
( 2 ) - دانش نامهء مزديسنا ، ص 134 .
( 3 ) - آشنايى با تاريخ أديان ، ص 92 ؛ تاريخ أديان ومذاهب جهان ، ج 1 ، ص 38 .
( 4 ) - آشنايى با تاريخ أديان ، ص 93 .