تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 129

مساهمون:

ص١٢٩

2 - سنتهاى مشروط

موضعگيريهاى درست يا نادرست در مقابل تعاليم الهى و استقبال از راه حق يا باطل ، زمينه را براى برخى از سنتهاى الهى آماده مىكند كه از آنها به سنتهاى « مشروط » و « مقيّد » تعبير مىشود ؛ يعنى سنتهايى كه معلول رفتار مردمند ، همانند :

سنت امداد

عامّترين و كلّىترين سنّتى كه خداوند براى حمايت از انسانها اعمال مىكند ، سنت « امداد » است . بدين معنا كه خدا ، هم كسانى را كه طالب دنيا و كمالات مادّى و دنيوى باشند و در راه باطل گام گذارند يارى مىكند و هم كسانى را كه جوياى آخرت و كمالات معنوى باشند و در طريق حق گام بردارند ، يعنى وسايل پيشرفت و نيل به هدف را براى هر دو گروه فراهم مىسازد . « 1 » آيات زيادى به آن تصريح دارد از جمله : « مَنْ كانَ يُريدُ حَرْثَ الْاخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فى حَرْثِهِ وَ مَنْ كانَ يُريدُ حَرْثَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مالَهُ فِى الْاخِرَةِ مِنْ نَصيبٍ » « 2 » كسىكه زراعت آخرت‌را بخواهد ، به‌كشت او بركت و افزايش مىدهيم و بر محصولش مىافزاييم ؛ و كسى كه فقط كشت دنيا را بطلبد ، كمى از آن را به او مىدهيم اما در آخرت بهره‌اى ندارد . در جاى ديگر مىفرمايد : « آن كس كه ( تنها ) زندگى زودگذر ( دنيا ) را مىطلبد ، آن مقدار از آن را كه بخواهيم - و به هر كس اراده كنيم - مىدهيم ؛ سپس دوزخ را براى او قرار خواهيم داد ، كه در آتش سوزانش مىسوزد در حالى كه نكوهيده و راندهء ( درگاه خدا ) است . و آن كس كه سراى آخرت را بطلبد و براى آن سعى و كوشش كند - درحالى كه ايمان داشته باشد - سعى و تلاش او ، ( از سوى خدا )

هامش
( 1 ) - جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن ، ص 435 .
( 2 ) - شورى ( 42 ) ، آيهء 20 .
تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 129 | جعفر وفا