اهل حديث ، سير تاريخى و تحولات آن
دو دستگى مسلمانان دربارهء جانشين پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و دورى از اهل بيت سبب شد تا در سالهاى بعد فرقههاى كلامى و فقهى گوناگونى در جامعهء اسلامى پديد آيد كه با گذشت زمان بر تعدادشان افزوده شد . بهعنوان نمونه مىتوان از « اهل حديث » نام برد كه بر خلاف بسيارى از فرقههايى كه با گذشت زمان منقرض شده و از بين رفتند ، روش كلامى و فقهى آنان همچنان به عنوان يك تفكر ، بر بخش عظيمى از جهان اهل سنت حاكم است و مدافعان سرسختى در برخى از كشورهاى اسلامى همچون عربستان دارد .
اهل حديث كيانند ؟
در معرفى اهل حديث مىتوان گفت آنان كسانى هستند كه در اصول و فروع دين به ظواهر آيات و احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله عمل مىكنند و از بهكارگيرى عقل و تحليلهاى عقلانى در زمينهء مسائل اعتقادى و معارف دينى به شدت پرهيز مىكنند . اصل و معيار براى آنان سنت پيامبر است اعم از اين كه موافق عقل باشد يا مخالف . « 1 »
سنت از ديدگاه اهل حديث
سنت ، در اصطلاح عبارت است از : گفتار كردار و تقرير معصوم عليه السلام . تقرير يعنى اگر در مقابل معصوم عملى انجام شد و او سكوت نمود و مانعى در بيان حكم شرعى وجود نداشت ، سكوت او تأييد و امضاى آن عمل است و اين تعريف ، براى سنت واقعى است .
هامش
( 1 ) - ر . ك : اصول الحديث و احكامه فى علم الدرايه ، جعفر سبحانى ، ص 193 ، چاپ دوم .