در اثر اين اعمال ، تمام مسلمانها از قرامطه بيزارى جستند و آنان را خارج از اسلام شمردند و حتى عبيدالله المهدى كه خود را امام اسماعيليه معرفى مىكرد ، از آنان بيزارى جست . « 1 »
ارزيابى عقايد اسماعيليه
با بررسى عقائد و عملكرد اسماعيليه به اين نتيجه مىرسيم كه آنان نهتنها از اهل بيت پيامبر عليهم السلام فاصله گرفتند بلكه از اسلام خارج شدند و از روى مسامحه از فرقههاى منسوب به تشيع شمرده مىشوند .
ضرورى است كه ابتدا به بررسى تدابير ويژهء امام صادق عليه السلام دربارهء وفات اسماعيل بپردازيم :
اسماعيل به اتفاق همه ، در زمان خود امام صادق عليه السلام از دنيا رفت ؛ زراره اينچنين نقل مىكند :
امام صادق عليه السلام بعد از وفات اسماعيل سى تن از شيعيان خود را به منزلش فراخواند . سپس به يكى از اصحابش بهنام داود بن كثير فرمود : اى داود ! روى اسماعيل را بگشاى و ببين او زنده است يا مرده . داود نگاه كرد و گفت : مرده است . آن حضرت به همهء افرادى كه در آنجا حاضر بودند دستور داد يكى يكى با دقت صورت اسماعيل را بنگرند و شاهد وفاتش باشند .
سپس فرمود : خداوندا شاهد و گواه باش !
سپس دستور فرمود : او را غسل داده كفن كردند و به مفضل فرمود : كفن را از صورت اسماعيل باز كن و همگى بنگريد كه او زنده است يا مرده . همه گفتند : اى آقاى ما ، او مرده است . و از كار آن حضرت شگفت زده شدند . بعد فرمود : خداوندا شاهد و گواه باش . ! وقتى كه اسماعيل را در لحد نهادند فرمود : اى مفضل ، صورت او را باز كن و به جمعيت حاضر فرمود : همه بنگريد آيا او زنده است يا مرده ؟ همگى گفتند : اى ولى خدا ، او وفات كرده است . بار ديگر فرمود : خداوندا شاهد و گواه باش ! همانا اهل باطل در مرگ اسماعيل شك و ترديد خواهند نمود براى اينكه نور خدا را خاموش كنند . سپس با اشاره به پسرش موسى عليه السلام فرمود :
هامش
( 1 ) - ر . ك : شيعه در اسلام ، علامه طباطبائى ، ص 37 .