تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى مذاهب و فرق (فارسى) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦

علت انشعاب قرامطه از اسماعيليه و ظهور فاطميان مصر

امامان پس از محمد بن اسماعيل در خفا زندگى مىكردند و هيچ يك از اسماعيليه از نام و محل زندگى آنان اطلاعى نداشتند . آنان داعيان و مبلغانى را به اطراف بلاد اسلامى اعزام مىكردند تا مردم را به ظهور مهدى قائم از اولاد اسماعيل دعوت كنند . قرامطهء بحرين خواستند تا امام خود را بشناسند ولى به ديدار وى موفق نشدند . ازاين‌رو دربارهء او شك كردند و به جنگ با امام برخاستند و مردم را به سوى خود دعوت كردند و گفتند قائم و مهدى شخص محمد بن اسماعيل است . امام اسماعيليه در آن وقت عبيدالله المهدى بود كه از ترس قرامطه به رمله در فلسطين گريخت و از آنجا به شهر فسطاط در مصر و بعد به مغرب رفت و با ادعاى امامت ، دعوت به اسماعيليه را تبليغ نمود . او موفق شد دولت وقت مصر را برانداخته و بر اسكندريه مسلط گردد و سپس لشگرى براى سركوبى قرامطه فرستاد و پيشوايشان ابوسعيد را كشت و ابوطاهر را به جايش نشاند و خود ، حكومت فاطميان مصر را كه تا دويست سال حكومت كردند بنياد نهاد . آنان خود را از فرزندان اسماعيل دانسته و نسبشان را به فاطمه عليها السلام دختر پيامبر مىرسانيدند . لكن علماى تاريخ در صحّت اين انتساب ترديد دارند . به قدرت رسيدن فاطميان در مصر ، در واقع دورهء ظهور امامان مستور اسماعيليه بود . « 1 » ابوطاهر قرمطى در سال 311 ه . ق . بصره را تسخير كرد و در سال 317 ه . ق . با گروه انبوهى از باطنيه در موسم حج عازم مكه گرديد و پس از درهم شكستن مقاومت نيروهاى دولتى وارد شهر مكه شد و مردم شهر و حجاج را قتل عام نمود و حتى در مسجدالحرام جوى خون راه انداخت . او حجرالاسود را از جاى خود درآورده به احساء برد و مدت 22 سال در آنجا نگه داشت « 2 » كه بعد به دستور عبيدالله المهدى به كعبه بازگردانده شد .

هامش
( 1 ) - ر . ك : تاريخ شيعه‌و فرقه‌هاى اسلام تاقرن چهارم ، ص 210 - 214 ؛ تاريخ اسماعيليان ، برناردلوئيس ، ص 176 - 178 .
( 2 ) - الكامل فى التاريخ ، ابن اثير ، ج 8 ، ص 486 ، دار صادر بيروت .