زيديه در فروعات فقهى ، از مذهب ابوحنيفه پيروى مىكنند و مانند ايشان كتاب ، سنت ، اجماع ، قياس و استحسان را مبناى استنباط احكام شرعى مىدانند . قديمىترين كتاب فقهى زيديه « مجموع‌الحديث و مجموع الفقه » نام دارد كه آن را « مجموع الكبير » مىگويند . اين كتاب مشتمل بر فتاوا و اخبارى است كه آنها را از زيد بن على نقل مىكنند . « 1 » با توجه به عقايد زيد شهيد دربارهء امامت كه آن را در مورد 12 نفر مشخص مىدانست چگونه مىشود از مذهب ابوحنيفه پيروى كرد و اهل بيت را رها نمود ! در حالى كه ابوحنيفه به امامت بلافصل حضرت على عليه السلام اعتقاد ندارد ؟ ! به نظر مىرسد كه پيروى از مكتب فقهى ابوحنيفه از جهت اين است كه او قيام زيد را تأييد كرد ولى آيا امام باقر و امام صادق عليهما السلام قيام زيد را تأييد نكردند ، بلكه همان‌گونه كه ياد شد آيا قيام او به دستور امام باقر عليه السلام انجام نگرفت ؟ !

يكى ديگر از فرقه‌هاى منسوب به تشيع اسماعيليه است كه معتقد به امامت اسماعيل فرزند بزرگ امام صادق عليه السلام هستند . او در زمان پدرش از دنيا رفت ؛ با اين حال پس از شهادت امام صادق عليه السلام گروهى به امامت وى معتقد شدند . البته اسماعيليه در مورد سرنوشت امامت پس از اسماعيل اتفاق نظر ندارند ؛ بعضى كه اسماعيليهء خالص ناميده مىشوند ، قائل شدند اسماعيل نمرده بلكه غيبت كرده است ؛ او نمىميرد تا فرمانرواى زمين شود و او همان قائم موعود است . گروه ديگرى كه مرگ اسماعيل را باور داشتند گفتند امامت حق اسماعيل بود و با مرگ او به پسرش محمد انتقال يافت . آنان پيروان مبارك غلام اسماعيل بن جعفرند و مباركيه ناميده مىشوند . مباركيه خود به دو گروه تقسيم شدند : گروهى كه قرامطه ناميده مىشوند و معتقدند كه محمد بن اسماعيل نمرده و او همان قائم و مهدى است كه روزى ظهور خواهد كرد و به ظهور او دور هفتم جهان آغاز خواهد شد . آنان به‌وجود امامان مستور بعد از محمد بن اسماعيل اعتقاد ندارند « 2 » و گروه ديگرى هستند كه مىگويند دور هفتم جهان به