اما سخن امام صادق عليه السلام در انجمن بنىهاشم دليل آن نيست كه بايد امام با بيعت اهل حل و عقد برگزيده شود ، زيرا همانگونه كه گفته شد امامان با نص پيامبر صلى الله عليه و آله مشخص شدهاند و عرضهء بيعت از سوى امام صادق عليه السلام بر عبدالله بن حسن براى اين بود كه پسر او را در براندازى حكومت ستمگر وقت تأييد و يارى كرده باشد چون شرايط بهگونهاى بود كه خود نمىتوانست به اين كار مبادرت ورزد .
شايسته است در اينجا به مناظرهء شيخ مفيد قدس سره با بعضى از زيديه اشاره كنيم كه به شيخ مفيد گفت : به چه دليل امامت زيد را انكار مىكنى ؟ او در پاسخ فرمود :
تو دربارهء من گمان باطلى دارى ، كسى از زيديه با گفتار من دربارهء زيد مخالف نيست ، زيرا من قائل به امامتى براى زيد هستم كه زيديه به آن قائلند و امامتى را از او نفى مىكنم كه آنان از او نفى مىكنند . يعنى مىگويم : زيد بن على در علم ، دانش ، زهد و امر به معروف و نهى از منكر امام بود ، اما امامتى كه بايد دارندهء آن عصمت و معجزه داشته باشد و دربارهاش نصى از پيامبر صلى الله عليه و آله باشد اين را از زيد نفى مىكنم و كسى از زيديه در اين جهت با من مخالف نيست . « 1 »
سلسلهء پيشوايان زيديه
زيديه بعد از امام على ، امام حسن و امام حسين عليهم السلام قائل به امامت ساداتى هستند كه به نوعى قيام كردهاند . در اينجا به اسامى تعدادى از آنها اشاره مىشود : زيد بن على ، يحيى بن زيد ، محمد بن عبدالله معروف به نفس زكيه ، برادرش ابراهيم بن عبدالله ، حسين بن على بن حسن بن حسن معروف به شهيد « فخ » ، يحيى بن عبدالله بن حسن مثنى ، برادرش ادريس بن عبدالله ، محمد بن جعفر ، محمد بن ابراهيم معروف به ابن طباطبا ، برادرش قاسم رسى ، محمد بن محمد بن زيد بن على ، محمد بن قاسم « 2 » با كنيهء ابوجعفر ، يحيى بن عمر بن يحيى بن حسين بن زيد كه در سال 250 ه . ق . دوران احمد بن معتصم قيام كرد ، حسن بن زيد كه عليه عباسىها در طبرستان قيام نمود
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 46 ، ص 190 .
( 2 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، عبدالحسين شرف الدين ، چاپ سوم ، پاورقى ص 374 .