تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — صفحة 100

مساهمون:

ص١٠٠

2 - مساوات در حقوق و تكاليف

از آنجا كه افراد بشر از لحاظ خلقت انسانى با هم برابر و برادرند ، اسلام آنها را در حقوق و تكاليف انسانى برابر و يكسان دانسته است و اختلاف حالات و استعداد و لياقت آنها ، باعث امتياز در حقوق و تكاليف بشرى نخواهد شد . پيامبراسلام ( ص ) در چهارده قرن پيش به اين مطلب اشاره كرده و فرمود : « الْخَلْق‌ُامامَ الْحَقِّ سَواءٌ » « 1 » مردم در پيشگاه حق ، مساوى هستند . و نيز فرمود : « النَّاسُ كُلُّهُمْ سَواءٌ كَاسْنانِ الْمُشْطِ » « 2 » مردم مانند دندانه هاى شانه با هم برابرند . حضرت على ( ع ) نيز در برخوردارى مردم از حقوق مساوى مىفرمايد : « الْحَقُّ لايَجْرى لَاحَدٍ الَّا جَرى عَلَيْهِ وَ لايَجْرى عَلَيْهِ الَّا جَرى لَهُ » « 3 » قانون به نفع كسى اجرا نمىشود ، مگر اينكه به ضرر او نيز اجرا مىشود و به ضرر كسى اجرا نمىشود ، مگر اينكه به نفع او نيز اجرا مىگردد . آن حضرت در جاى ديگر در بارهء مساوات در حقوق و تكاليف مىفرمايد : « فَلْيَكُنْ امْرُ النَّاسَ عِنْدَكَ فِى الْحَقِّ سَواءً » « 4 » بايد وضع مردم ، در مورد حق ، در نزد تو برابر و يكسان باشد .

3 - مساوات در برابر قانون

منظور از اين اصل آن است كه قانون بدون توجه به دورى و نزديكى افراد با مجريان
هامش
( 1 ) - جنگ و صلح در اسلام ، مجيد خدّورى ، ص 448 .
( 2 ) - من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 272 ، دارالكتب الاسلاميه ، 1390 ه ق .
( 3 ) - نهج‌البلاغه ( عبده ) ، ج 2 ، ص 223 ، خطبه 211 .
( 4 ) - نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، نامه 59 .