شأن نزول آيه
جمعى از ثروتمندان مستكبر و اشراف به حضور پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رسيدند و گفتند : اگر تو در صدر مجلس بنشينى و افرادى همچون سلمان ، ابوذر ، صهيب و . . . را كه جامهء خشن و پشمينه بر تن دارند ، از خود دور سازى و محفل تو مناسب اشراف و مرفهان باشد ، ما نزدت خواهيم آمد و در مجلست خواهيم نشست و از سخنانت بهره مىگيريم ، ولى با وجود اين گروه ضعيف ، جاى ما در اين محافل نيست . در اين هنگام آيهء مزبور نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور داد كه هرگز تسليم سخنان فريبندهء آنها نشود و همواره در دوران زندگى با افراد باايمان چون سلمانها و ابوذرها باشد ، هر چند دستشان از ثروت دنيا تهى و لباسشان ساده و پشمينه است . به دنبال نزول اين آيه ، پيامبر صلى الله عليه و آله به جستجوى اين گروه برخاست و آنها را در آخر مسجد و در حال ذكر و نماز و دعا و نيايش يافت و فرمود : حمد و سپاس خداى را كه زنده ماندم تا اين كه خداوند چنين دستورى به من داد كه با امثال شما باشم ! سپس فرمود : « . . . مَعَكُمُ الَمحْيا وَ مَعَكُمُ الْمَماتُ » « 1 » زندگى با شما و مرگ هم با شما ( خوش ) است . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در سايهء تربيت قرآن و بويژه پس از نزول اين آيه هرگز بينوايان و درماندگان را فراموش نمىكرد و پيوسته به ياد آنان بود ، حتى در آخرين وصيّت خود به حضرت على عليه السلام فرمود : « اوصيكَ بِالصَّلوةِ عِنْدَ وَقْتِها وَ حُبِّ الْمَساكينِ وَ مُجالَسَتِهِمْ » « 2 » به تو وصيّت مىكنم كه نماز را در اول وقتش اقامه كنى ، درماندگان را دوست بدارى و با آنان نشست و برخاست نمايى .