پيش رويشان باشد دنبال كنند و با هر قالب و مدلى كه از سوى ديگران القا شود ، سازگارى پيدا كرده و به همان گونه كه آنان مىخواهند ، شكل گرفته و سازمان مىيابند . نگاهى به عصر حاكميت نفاق ، خصوصاً دوران امامت امام حسين ( ع ) ، اين واقعيت تلخ ، يعنى « رواج نادانى ميان امت » را به خوبى نمايان مىسازد . وضع به گونهاى شده بود كه با بيان على ( ع ) در تبيين عصر جاهليت ، مبنى بر اينكه « مردم آن جامعه ، خود گم كرده ، حيران و نادانهاى فتنه زده . . . بودند . » « 1 » كاملًا تطبيق مىنمود . مردمى كه با تغيير ماهيت و چرخشى كامل ، دشمن خويش و دوست دشمنان خود گشته بودند . چنانچه از تعبير سيدالشهداء ( ع ) پيداست ، آنجا كه آنان را تشبيه مىكند به « ميوهء نامباركى كه در گلوى باغبان رنجديدهاش گير كند و در كام سارق ستمگرش ، شيرين و لذتبخش باشد . » « 2 » عمق حماقت اين مردم را كه در ضمن ، بيانگر اوج مظلوميت حسين ( ع ) نيز مىباشد ، امام باقر ( ع ) ضمن حديثى ، اين گونه بيان مىكند كه « وَ كُلٌّ يَتَقَرَّبُونَ الَى اللَّهِ بِدَمِهِ » « 3 » « و آنان به واسطهء ريختن خونش ( حسين ( ع ) ) در صدد تقرّب و جلب رضايت خدا بودند . آرى ؛ وقتى عمر بن سعد در عصر تاسوعا براى تهييج سپاه كوفه مىگويد : « اى سربازان خدا سوار شويد كه شما را به بهشت بشارت مىدهم » « 4 » مىتوان بسيارى از ناگفتههاى پنهان در زواياى تاريخ را شنيد و قرائت كرد و به عمق فاجعه پى برد . مرحوم دكتر شريعتى در ترسيم اين وضع مىگويد : « قدرت حاكم با شمشير يا با پول يا با مقام يا با تزوير ، همه را آرام كرده و خفه و ساكت . غير از ترس ، پست ، آزادى فساد و اسارت انديشه و ايمان و مسؤوليت ، يعنى ، « آزادى اسارت » و « اسارت آزادى » ، ماشين استحمار جديد نيز به كار افتاد تا درونها را بپوساند و كانونهاى اصلى و حقيقى ايمان و انقلاب را و پايگاههاى واقعى نهضت را و اسلام را بمباران كنند و ويران سازند و با رخنهء هوشيارانه در آن ، فلج سازند قلبها را و دماغها را . » « 5 »
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 321
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٣٢١
هامش
( 1 ) . « فهم فيها تائهون . حائرون ، جاهلون مفتونون . . . » : نهج البلاغه ، خطبه دوم .
( 2 ) . « فكنتم اخبث شجرةٍ شجىٍ للنّاظر و اكلة للغاصب » : تحف العقول ص 171 ، و ص 245 با ترجمه على اكبر غفارى .
( 3 ) . حماسه حسينى ، ج 1 ، ص 14 ، به نقل از بحارالانوار ، ج 44 ، ص 298 .
( 4 ) . حماسه حسينى ، ج 3 ، ص 120 .
( 5 ) . جزوهء امام حسين ( ع ) [ متن پياده شده از نوار سخنرانى ايشان . ]