عبور نمىكند ؛ هزار جور توجيه و تأويل مىكنند . بايد عمل باشد ؛ آن هم عملى چنين بزرگ ، عملى چنين سخت ، فداكارى با چنين عظمت و جانسوز كه امام حسين انجام داد !
حقيقتاً آنچه كه از صحنهء روز عاشورا در مقابل چشم ماست ، جا دارد كه بگوييم در تمامى حوادث كه ما از فجايع بشرى سراغ داريم ، هنوز تك و بى همتاست ؛ نظيرى ندارد . همانطور كه پيغمبر فرمود ، امير المؤمنين فرمود ، امام حسن فرمود - بنابر آنچه كه در روايات هست - « لا يَوْمَ كَيَوْمِكَ يا ابا عَبْدِاللَّه » ؛ هيچ روزى مثل روز تو ، مثل روز عاشوراى تو ، مثل كربلا و مثل حادثهء تو نيست .
تشخيص وظيفه اصلى از وظايف گوناگون
در قضيهء حركت عاشورا نكات بسيار زيادى است كه اگر دنياى اسلام و متفكرين جهان اسلام دربارهء اين مسأله ، از ابعاد مختلف بررسى بكنند ، در اين حادثه و آنچه كه اين حادثه را احاطه كرده است - از مقدّمات و مؤخّرات - راههاى زندگى اسلامى و تكليف نسلهاى مسلمان در شرايط مختلف ، معلوم خواهد شد .
يكى از اين درسها ، اين نكتهء مهم است كه حسين بن على عليه الصّلاة و السّلام در يك فصل بسيار حسّاس تاريخ اسلام ، وظيفهء اصلى را از وظايف گوناگون و داراى مراتب مختلف اهميت ، تشخيص داد و اين وظيفه را انجام داد ؛ در شناخت آن چيزى كه آن روز دنياى اسلام به آن احتياج داشت ، دچار توهم و اشتباه نشد . و اين يكى از آن نقاط آسيبپذير در زندگى مسلمين در دورانهاى مختلف است ؛ يعنى اين كه آحاد ملت و راهنمايان آنها و برجستگان دنياى اسلام ، در يك برهه از زمان ، وظيفهء اصلى را اشتباه كنند ، ندانند كه چه چيزى لازم است و بايد به آن پرداخت و كارهاى ديگر را - اگر لازم شد - فداى آن كرد ، و چه چيزى فرعى و درجهء دوم است ، و هر حركت و هر كارى را بايد به قدر خود آن اهميّت داد و براى آن تلاش كرد .
در همان زمان حركت ابا عبداللَّه ( ع ) كسانى بودند كه اگر در باب اين قضيه ، با آنها صحبت مىشد كه بايد قيام كنيم و مىفهميدند كه اين كار به دنبال خود مشكلات و دردسرهايى را دارد ، به تكاليف درجهء دو ، مىچسبيدند ! كما اين كه ديديم عدهيى هم همين كار را كردند . در
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 221
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٢٢١