شايد قبل از اين كه استراحت بكنند ، يا بعد از اندكى استراحت حضرت ايستاد و خطاب به لشكر دشمن اين گونه فرمود :
ايُّهَا النَّاسُ ، انَّ رَسُولَ اللَّهِ ( ص ) قالَ : مَنْ رَأى سُلْطاناً جائِراً مُسْتَحِلًاّ لِحُرُمٍ اللَّهِ ناكِثاً لِعَهْدِ اللَّهِ ، مُخالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ يَعْمَلُ فى عِبادِاللَّهِ بِالْأِثْمِ وَالْعُدْوانِ فَلَمْ يُغَيِّرْ عَلَيْهِ بِقَوْلٍ وَلا فِعْلٍ كانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ انْ يَدْخُلَهُ مَدْخَلَهُ .
يعنى اگر كسى ببيند حاكمى در جامعه ، بر سر كار است كه ظلم مىكند ، حرام خدا را حلال مىشمارد حلال خدا را حرام مىشمارد ، حكم الهى را كنار مىزند ، عمل نمىكند و ديگران را به عمل وادار نمىكند ؛ يعنى در ميان مردم ، با گناه ، با دشمنى و با ظلم عمل مىكند - حاكم فاسد ظالم جائر ، كه مصداق كاملش يزيد بود - « فَلَمْ يُغَيِّرْ عَلَيْهِ بِقَوْلٍ وَلا فِعْلٍ » ، و با زبان و عمل ، عليه او اقدام نكند ، « كانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ انْ يَدْخُلَهُ مَدْخَلَهُ » ، خداى متعال در قيامت ، اين ساكت بى تفاوت بى عمل را هم به همان سرنوشتى دچار مىكند كه آن ظالم را دچار كرده است ؛ يعنى با او در يك صف و در يك جناح قرار مىگيرد .
اين را پيغمبر فرمودهاند . اين كه عرض كرديم پيغمبر ، حكم اين مطلب را فرمودهاند ، اين يكى از نمونههاى آن است . پس پيغمبر مشخص كرده بودند كه اگر نظام اسلامى ، منحرف شد ، بايد چه كار كرد . امام حسين هم به همين فرمايش پيغمبر استناد مىكند .
پس تكليف ، چى شد ؟ تكليف « يغيّر بقول و لافعل » شد . اگر انسان در چنين شرايطى قرار گرفت - البته در زمانى كه موقعيت مناسب باشد - واجب است در مقابل اين عمل ، قيام و اقدام كند . به هر كجا مىخواهد برسد ؛ كشته بشود ، زنده بماند ، به حسب ظاهر موفق بشود يا نشود .
هر مسلمانى در مقابل اين وضعيت ، بايد قيام و اقدام كند . اين تكليفى است كه پيغمبر فرمودهاند .
بعد امام حسين فرمود : « و انّى احق بهذا » ، « من از همهء مسلمانها شايسته ترم به اين كه اين قيام و اين اقدام را بكنم ؛ چون من پسر پيغمبرم . اگر پيغمبر ، اين تغيير ، يعنى همين اقدام را بر تك تك مسلمانها واجب كرده است ، بديهى است حسين بن على ، پسر پيغمبر ، وارث علم و حكمت پيغمبر ، از ديگران و اجبتر و مناسبتر است كه اقدام كند ؛ من به خاطر اين است كه اقدام كردم » . پس دارد علت قيام خود را بيان مىكند .
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 217
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٢١٧