شايد يكى از علل اين كه در تعاليم اسلام ، به ويژه روى بىاعتنايى به امور دنيوى و تحذير از تجمّلات جاه و مال و تفاخر و تكاثر به مال و اولاد تكيه كرده و به كرّات و مرّات و با عبارات گوناگون در اين باره سفارش نمودهاند ؛ براى مبارزه و از بين بردن همان خوى و خصلت اعراب جاهلى باشد . از باب مثال در قرآن كريم سورهء حديد مىفرمايد : اعْلَمُوا انَّمَا الْحَيوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكَاثُرٌ فِى الامْوَالِ وَ الْاوْلدِ كَمَثَلِ غَيْثٍ اعْجَبَ الْكُفّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَريهُ مُصْفَرّاً ثُمَّ يَكُونُ حُطماً وَفِى الآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْونٌ وَمَا الْحَيَوةُ الدُّنْيَآ الّا مَتعُ الغُرورِ « 1 » بدانيد زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى و خودآرايى و فخرفروشى ميان يكديگر و افزونطلبى در اموال و فرزندان است ؛ همچو بارانى كه رستنى آن برزگران را به شگفت آورد ، سپس آن گياه خشك گردد ، به گونهاى كه رنگ آن را زرد بينى ، سپس تبديل به كاه گردد و در آن سراى عذابى سخت است ؛ يا مغفرت و رضاى الهى و زندگى دنيا چيزى جز كالاى فريب نيست . و از اين قبيل آيات در قرآن كريم فراوان است و همچنين اين نكته كه به ويژه در اجتناب از تعصّبات نژادى تأكيد مىورزد و در سورهء حجرات مىفرمايد : . . . وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقيكُمْ « 2 » و قرار داديم شما را شعبه شعبه و قبيله قبيله ، براى شناسايى همديگر ؛ به درستى كه گرامىترين شما نزد خداوند خودنگهدارترين شما است . و امثال اين تعليمات ، همه ناظر به همان خوى و خصلت ناپسند اعراب جاهلى است ، كه فرمود : « أَشَدُّ كُفْراً وَ نِفاقاً » . همين تعليمات عاليه بود ، كه موقّتاً جلوى آثار جاهليّت عرب را گرفت ، ليكن نتوانست با غريزههاى نهانى ديرينهء عرب مبارزه كند و آن را به كلّى محو و نابود سازد . اين موضوع را كه تلويحاً اشاره كردم در ضمن مطالب بعد روشنتر و واضحتر خواهيد ديد .
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 172
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص١٧٢
هامش
( 1 ) . حديد ( 57 ) ، آيهء 20 .
( 2 ) . حجرات ( 49 ) ، آيهء 49 .