فراوانى براى خلافت اسلامى ايجاد كرد . و با سردمدارى و فرماندهى جنگ صفّين علاوه بر تضعيف نيروهاى اسلام ، هواداران على عليه السلام را با فريب و بر نيزه كردن قرآن ، به دو گروه مختلف تقسيم كرد و بدين وسيله زمينه جنگ نهروان را بهوجود آورد . بنابراين معاويه مسؤول ريخته شدن خون هزاران مسلمان است . او همچنين با تطميع جعده ، دختر اشعث « 1 » ، توانست به حضرت امام حسن عليه السلام زهر بدهد ، و به اين وسيله سبط اكبر پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله را به شهادت برساند . « 2 » در منطق معاويه ، هدف وسيله را توجيه كرده ، هر جنايتى را براى رسيدن به مقام دنيا و خلافت و استوارى آنها انجام مىداد ، به حدّى كه كشتن مسلمانان براى او امرى سهل و آسان شده بود .
هامش
( 1 ) - معاويه صد هزار درهم و قول ازدواج او با يزيد را به جعده داد و توانست او را فريب دهد . بعد از شهادت حضرتمجتبى عليه السلام پول را به او دادند لكن درباره ازدواج با يزيد گفته شد چون تو به همسر اوّل خودت خيانت كردى قابل اعتماد نيستى !
( 2 ) - مروج الذهب ، ج 3 ، ص 6 ؛ اثبات الهداة ، ج 2 ، ص 565 ؛ تاريخ الخلفاء سيوطى ، ص 192 ؛ ارشاد ، شيخ مفيد ، ترجمه ساعدى ، ص 356 .